تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ديوان حافظ ( روزگار ) ( فارسى ) — صفحة 787

مساهمون:

ص٧٨٧

داو :

نوبت بازى . ( در شطرنج و قمار و مانند آن‌ها )

دبير :

منشى ، نويسنده .

دجال :

دروغ‌گو ، فريب‌دهنده ، تلبيس‌كننده . مردى كذّاب و فريب‌كار كه در آخر الزمان ظهور مىكند و مردم را فريب مىدهد .

دجّال فعل :

دجّال صفت ، آن كه كار و كردارش به مانند دجّال است .

دخول :

وارد شدن .

درا :

زنگ بزرگ كاروان ، جرس .

درج :

صندوقچه .

درج :

گنجانيدن ، پيچيدن چيزى در چيز ديگر ، نوشتن مطلبى در كتاب و نامه .

درد / دردى :

ته‌نشين شده و رسوبات شراب . شراب ناخالص . دردى ، در واقع مقابل صافى است .

دردانه :

مرواريد .

دردنوش :

- دردى نوش ، دردىكش .

دردىآشام :

دردى نوش ، آن كه دردى شراب را مىنوشد .

دردىكش :

آن كه دردى شراب يا شراب ناصاف مىنوشد . مجازا به دو معنى است : 1 - شراب نوش كهنه كار كه صافى و دردى شراب براى او يكسان است . 2 - درويشى كه به شراب صافى دسترس ندارد و بنابراين دردى آن را مىنوشد .

درست :

سالم ، صحيح ، سكه‌ى طلا ، اشرفى .

درّ شاهوار :

مرواريد گران‌بهاى شايسته‌ى شاهان .

درفشان :

گوهر بار ، پردرومرواريد ، عالى ، ممتاز .

در كشيدن :

نوشيدن . ( قدحى دركش و سرخوش به تماشا بخرام ، يعنى جامى بنوش . . . )

در گرفتن :

اثر كردن . ( غزل 149 )

درنگ :

توقف ، تأمّل .

دروغ‌وعده :

آن كه وعده‌هاى دروغ مىدهد . آن كه به وعده‌ى خود وفا نمىكند . ( 266 )

درهم :

آشفته ، به هم ريخته ، پريشان .

دريا يسار :

بخشنده چون دريا ، توانگر .

درى :

دربارى ، منسوب به دربار . ( پارسى درى ، نظم درى / 452 ) .

دريغا :

اى افسوس ، جاى تأسف و حسرت است .

دريغ داشتن :

مضايقه كردن .

دژم :

افسرده ، غمگين ، آشفته .

دست‌آويز :

بهانه ، وسيله .

دستار :

سربند ، پارچه‌اى كه به دور سر پيچند ، عمامه .

دست‌افشان كردن :

رقصيدن ، پاىكوبى كردن .

دستان :

افسانه .

دستبرد :

غارت ، تجاوز ، هنرنمايى ، شاهكار ( 388 )

دست بردن ( از . . . ) :

پيش افتادن ، پيش دستى كردن ، بردن بازى .

دست‌خوش :

بازيچه ، پاىمال .

دستكش :

به دست آمده ، لمس‌شده ، دست كشيده ( 296 )