تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ديوان حافظ ( روزگار ) ( فارسى ) — صفحة 772

مساهمون:

ص٧٧٢
كه كار عبث و بيهوده مىكند .

باد پيمودن :

باد را سنجيدن و وزن كردن ، كنايه از كار عبث و بيهوده .

باد در دست داشتن :

كنايه از بىبهره بودن ، هيچ نداشتن ، محروم بودن .

باده‌پيما :

شراب نوشنده ، كنايه از مست .

باده :

شراب ، مى .

باديه :

بيابان ، صحرا .

بار دادن :

اجازه‌ى ديدار دادن ، اجازه‌ى ورود دادن .

بارگه :

( - بارگاه ) ، كاخ ، دربار .

باز :

پرنده‌ى شكارى .

باشه :

پرنده‌اى شكارى كوچك‌تر از باز .

باطل :

بيهوده ، بىفايده ، دروغ . ( باطل كرد : بىفايده و بىاثر كرد / 134 )

باغ‌كاران :

نام يكى از چهار باغ معروف اصفهان در حاشيه‌ى زاينده‌رود .

با قرار آوردن :

قرار و آرام دادن ، آرامش بخشيدن .

بالا :

قد ، قامت ، اندام .

بالين :

بالش ، بالشت ، آنچه به هنگام خواب زير سر نهند ، مجازا بالاى سر . ( 176 )

بانگ نوش :

فرياد « نوش باد ، گوارا باد » .

بتا :

اجازه بده ، بگذار . ( مخفف بهل تا / 352 )

بت :

صنم ، پيكرى از سنگ يا چوب يا فلز كه آن را مىپرستيده‌اند . مجازا به معناى زيباروى و معشوق زيبا .

بچه‌ى تركان :

ترك‌زادگان ، نوجوانان زيبارو ، ساقيان جوان و زيبا .

بحل كردن :

حلال كردن ، بخشيدن .

بحور :

درياها ، جمع بحر .

بخارا :

نام يكى از شهرهاى تركستان كه به آبادانى و ثروت معروف و مدت‌ها پايتخت سامانيان بوده است .

بختيار :

سعادتمند ، نيك‌بخت ، آن كه بخت و اقبال با او يار است .

بخور :

هر ماده‌ى خوش‌بويى كه در آتش ريزند و بوى خوش دهد . نيز بخار آب‌گرم يا داروى جوشانده كه استنشاق كنند .

بخيل :

خسيس ، ممسك .

بدايت :

آغاز ، سرآغاز ، ابتدا .

بدپسند :

آن كه بد را براى كسى مىپسندد ، بدخواه ، دشمن .

بدخواه :

دشمن ، آن كه بد براى كسى بخواهد .

بدرقه :

نگهبان ، راهنما . ( بدرقه‌ى كاروان / 222 )

بدعهدى :

پيمان‌شكنى ، بىوفايى .

بدگهر :

بدذات ، بدسرشت .

بدل :

جانشين ، نظير .

برات :

حواله ، برگه‌ى واگذارى و تحويل كالا يا پول - حواله .

برازيدن :

شايسته بودن ، شايستگى .

بر افشاندن :

( - افشاندن ) ، نثار كردن .