كرم و شجاعت و غيره مىباشند . . . و عقيدهء اوّلى بهتر و با قواعد سازگارتر است » « 1 » .
به نظر من همانطور كه آيات قرآنى با معناى روز قيام مستضعفين آينده دنيا ، بيدارى نفس ، سازش ندارد . با اين معنى هم به هيچ وجه سازش ندارد . آيات قرآنى حشر با مادّهء طبيعى جهان را مىگويد با همين مادّه ( نه اين كه اگر با صورت مثالى و يا وجود عقلى هم باشد چون كمال اين جهان است پس فعليّت و كمال مادّهء اين جا را هم دارد ) و اين كه " بمانى آن جهان جهات ادراكى است و مادّه ندارد . . . " اصلا با آيات قرآنى نمىسازد ، شما خود دقّت كنيد ببينيد آيا اين مطالب با اين آيات سازش دارد
وَ إِنْ مِنْ قَرْيَةٍ إِلَّا نَحْنُ مُهْلِكُوها قَبْلَ يَوْمِ الْقِيامَةِ
فَأَغْرَيْنا بَيْنَهُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ
قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ جَعَلَ اللَّهُ عَلَيْكُمُ النَّهارَ سَرْمَداً إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ
و . . . .
البته مثل مرحوم مجلسى هم تكفير نمىكنيم كه دربارهء فلاسفه مىفرمايد " كسى كه به كتابهاى آنها رجوع كند و اصولشان را تتبّع نمايد مىداند كه بيشترش با شرايع انبياء تطبيق ندارد و اگر در هر زمان پارهاى از اصول دين و ضروريّات ملل را به زبان بياورند فقط از ترس قتل و تكفير مؤمنين زمانشان مىباشد اينها به زبان ايمان دارند ، ولى دلشان باور ندارد و بيشترشان كافرند . . . « 2 » نه ، بايد ابتدا از مرحوم مجلسى پرسيد منظورتان كفر در برابر ايمان از نظر سعادت و شقاوت است يا كفر فقهى حقوقى كه ميزان
هامش
( 1 ) . اسفار ، ج 9 ص 330 .
( 2 ) . بحار ، ج 3 ، ص 328 .