احكام دنيائى اسلام است چون نجاست و جواز قتل و مانند آن . ظاهر عبارت مجلسى ( ره ) " از ترس قتل و تكفير . . . " اين است كه منظور كفر فقهى و حقوقى و اجتماعى است ولى ما مىدانيم كه ميان فقهاء در اين قسمت اختلاف است و شما مىتوانيد از ميان كتب متأخّرين فقط كتاب عروة الوثقى تأليف سيّد محمد كاظم يزدى را كه يك رسالهء عملى مىباشد ، مطالعه كنيد و حواشى مرحوم سيّد و مرحوم بروجردى استاد بزرگوارم مرجع عاليقدر روحى فداه و بيشتر فقهاء را با عبارات مرحوم قمّى و اصطهباناتى و شاهرودى و آقاى خوئى به خوبى ببينيد كه اين طور نيست كه همه بگويند چنين كسى كه معاد جسمانى قرآن را نفهميده حتما كافر و نجس و جائز القتل مىباشد و البته ما نمىخواهيم اين جا بررسى استدلال فقهى كنيم و منظورمان فقط نقل گفتار ديگران است تا بدانيد كه مسئله اختلافى است .
آرى در قرآن براى يك فرد مؤمن و متّقى حتما ايمان به يوم آخر ( و حتما يوم آخر واقعى نه اشتباهى ) حتّى ايمان به ملائكه لازم شمرده شده است .
خوب از بحث در واژهء قيامت فهميديم كه آيات مربوط به قيامت براى اين است كه عقيدهء به جهان ديگر پس از مرگ در ذهن ما جايگزين سازد و معانى ديگرى كه براى قيامت گفته بودند ، درست نبود ، آن وقت مىبينيم همين معنى كه حدود 4 / 1 قرآن را به خود اختصاص داده است ، موافق با عقل مىباشد و لازمهء اعتقاد به " اللّه " مىباشد . زيرا وقتى فهميديم اين نظام دقيق جهان دالّ بر شعورى حاكم بر آن مىباشد به خوبى درك مىكنيم شعور مزبور حتما در اين آفرينش به اين عظمت هدفى داشته است زيرا شعور و
شناخت قرآن ( فارسى ) — صفحة 107
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٠٧