قعر چاه انا الاعلى مىگويذ « 1 » و لاف از مقام بالائى مىزنذ و همچنان كسانى كه از هستى خوذ نيست شذهاند و رهائى يافتهاند « 2 » ، بر بالاى بام نداى انا الادنى مىزنند ، همگان دانند كه آواز از جاى عالى مىآيذ و او در همهء حال عالى است و مثال اين دو دعوى چنانست كه يكى در دهان خوذ سير گرفته است دم از مشك مىزنذ و يكى در دهان خوذ مشك مىدارذ و سير مىگويذ ؛ امّا عارفانى كه مشام جان پاك ايشان از بوى إنّى لأجد نفس الرحمن من قبل اليمن يمنى يافته باشذ و گشاذه مشام گشته فى الحال مشك را از پشك و آواز باز را از گنجشك مىدانند و در ميان حقّ و باطل و عالى از نازل فاروقوار فرق مىكنند كه المؤمن « 10 » كيّس مميّز فطن « 11 » ينظر بنور اللّه « 12 »
شعر ( رمل )
هركه او يَنْظُر بنور اللّه شذ * از نهايت وز نخست آگاه شذ
حق چو سيما را مُعرِّف خوانده است * چشمِ عارف سوى سيما مانده است
« 14 » قوله تعالى
سِيماهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ
( 48 / 29 ) ؛ بعد از آن فرموذ كه أمير تاج الدين ! بيا بو كن « 17 » ؛ چه اگر بوى وى نيايذ ببر و بينداز
. . . . . . . . . .
هامش
( 1 ) مىكويذB: كويدZ- -
( 2 ) يافتهاندB: يافتهZ- -
( 11 ) فطنZ: ظن ( ! )B- -
( 12 ) اللّهZ: + تعالىZ- -
( 17 ) بو كنZ: + بىكنB( 14 ) حق . . . ماندهاست :NM، ج 1 ص ، 78 / 1265 ؛AM، ص 34 / 17
( 10 ) المؤمن . . . فطن : حديث نبوى است ( ر . ك . به جامع الصغير ، ج 2 ، ص 184 ؛ كنوز الحقائق ، ص 136 ؛ فيه ما فيه ، ص 117 ، 147 و حواشى و تعليقات ناشر ، ص 310 )