( 3 / 86 )
الحكاية
: از ياران قديم مرويست كه حضرت مولانا در مسجد قلعه روز جمعه تذكير مىفرموذ و مجلس بهغايت گرم شذه بوذ و تمامت صدور و بدور حاضر بوذند و در بسط كلام و تقرير غرايب تفسير يد بيضا مىنموذ و درر « 4 » غرايب و امثال و حكايات و اشعار مناسب آيات نثار مىفرموذ و از هر گوشهء تحسينها و آفرينها تا به منجوق عيّوق مىپيوست و مدّاحان رباعيها مىگفتند و مقريان خوشالحال سحرها « 6 » مىكردند ؛ مگر فقيهى از سر علّتى كه در دل داشت گفته باشذ كه اغلب واعظان آياتى چند از قرآن مناسب وقت و ايّام اختيار مىكنند تا مقريان آن را مىخوانند و ايشان در آن باب استحضار كرده از هر كتابى و تفسيرى اقوال غريب فرومىشمرند و آن موافق طباع انام مىآيذ ، امّا واعظى كه بر افاضت معانى و ابداع لطائف قادر باشذ و در هر فنّى ماهر آنست كه به بديهه « 10 » از هر جائى كه حفّاظ بخوانند در آن باب خوض كنذ و از فوائد عجيب علماى عالم را محبّ خوذ گردانذ ؛ « 11 » همانا كه حضرت مولانا در عين آن استغراق بذآن فقيه اشارت فرموذ كه از قرآن مجيد سورهء كه به خاطرت آيذ بخوان تا عجايب « 13 » بينى ؛ سلطان و امرا و ساير خلق حيران اين اشارت گشتند ؛ همانا كه آن فقيه نانبيه « 14 » سورهء و الضحى را ( 93 ) فروخواند « 15 » ؛ حضرت مولانا فرموذ كه خواصّ حضرت الهى « 16 » كه جاسوسالقلوباند « 18 » ، چون در صحبت ايشان رسى بحضور دل و صدق تمام بنشين تا از سعادت سرمدى بىنصيب « 17 » نمانى
هامش
( 3 / 86 )Z51 آB47 آK112131 , I , H ; 481 , I , T
( 4 ) دررZK: درB- -
( 6 ) سحرها مىكردندZKB: مناسب عشرها مىخوانندhK- -
( 10 ) به بديههZK: مد مهمه ( ! )B- -
( 11 ) كرداندBK: كردانندZ- -
( 13 ) عجايبBK:
عجيبZ- -
( 14 ) ناZK: تاB- -
( 15 ) خواندBZ: خواندهK- -
( 16 ) خواص . . . الهى كهZ:
خواص حضرت مولانا فرمود الهى كهBخاصان خدا عز و جلّK- -
( 18 ) جاسوس القلوبBZ: جاسوس قلوبK- -
( 17 ) نصيبKZ: نصابB