آسمانهاى هفتگانه و زير عرش الهى است ، و همچنين خبرى كه از سلمان و ابى - هريره از امير المؤمنين عليه السّلام روايت شده كه در جواب جاثليق فرمود : بهشت تحت عرش و جهنم تحت ارض سفلى ( هفتم طبقه زمين ) است ولى از آيه شريفه مطلب كشف نميشود ، زيرا كلام منتهى مىشود باينكه سدرة المنتهى كجاست ؟ و خبر نبوى و علوى نيز خبر واحد و ضعيف السند هستند و نميتوان مدرك اعتقاد قرار داد ، و آنچه محتمل است در اين مورد گفته شود ( آن هم براى رفع استبعاد نه اينكه مدرك اعتقاد قرار داده شود ) . اين ستكه گوئيم چنانچه دانشمندان هيئت جديد معتقدند كرهء زمين قطعهء از كره شمس بوده كه منفصل شده و پس از انفصال محترق و در غاية درجه حرارت بوده ولى بواسطه بعدش از كره شمس و گذشتن زمان طولانى سطح كره برودت و سردى پيدا كرده و هواى مجاور آن بخار و آب شده و سه ربع كره را احاطه كرده و يك ربع آن كه ظاهر است بعض قطعاتش منجمد ، و تشكيل كوهها را داده و لكن در تخوم ارض و مغز زمين آن حرارت به قوت خود باقى مانده است ، چنانچه مشاهده مىشود كه در هر 30 متر زمين يك درجه حرارت موجود است و اگر 60000 هزار متر پائين روند حرارت 2000 درجه مىشود و هر جسم يا فلزى آنجا بگذارند فورى محترق و آب مىشود ، بنابراين ممكن است جهنم آخرين طبقات زمين باشد .
و نيز گذشت كه كره زمين با تمام منظومه شمسى و خود شمس يك حركت مستقيمه به طرف ستاره وگا دارند و بالاخره به آن كره نزديك و متصل ميشوند .
ممكن است بهشت در آن كره باشد كه فوق سماوات سبع و تمام منظومه شمسى مىباشد ، و ممكن است پس از اتصالات اين كرات كوهها مندك شود و زمين شكاف پيدا كند و مغز زمين ظاهر و بارز شود ، چنانچه مضمون آيات است و اهل نجات از اين كره زمين بتوسط صراط ببهشت كه در كره وگا تحت العرش و نزد سدرة المنتهى است وارد شوند و اهل عذاب در همين تخوم زمين كه ظاهر شده بيفتند و از حرارت زمين كه زير آنها و حرارت خورشيد كه فوق آنهاست بسوزند .
كلم الطيب در تقرير عقايد اسلام ( فارسى ) — صفحة كلم الطيب 736
مساهمون: سيد عبد الحسين طيب
صكلم الطيب ٧٣٦