تأثيرات چه در خارج و چه در باطن و روح انسانى ممكن است در قيامت سنجش به عمل آيد .
و نيز ممكن است خداوند افعال صادره از عباد را در ظرفى مناسب با فعل نگاه دارد ، چنانچه امروز قائلند كه اقوال صادره از پيشينيان در هوا محفوظ است و با آلات مخصوصه ميتوان ضبط كرد .
مقصد چهارم -
آنچه از ظواهر آيات استفاده مىشود تنها حسنات را موازنه مىكند ، زيرا چنانچه معلوم است ثقل يا خفت كه در آيات سابق الذكر است راجع بحسنات مىباشد ، و براى هر كسى ميزانهاى متعدد خواهد بود چون بلفظ جمع ( موازينه ) ذكر كرده « 1 » و اين معنى با آنچه قبلا در حقيقت ميزان ذكر كرديم ( كه براى عقائد ميزانى است مناسب آنها و براى اخلاق و همچنين اعمال ميزانى بحسب آنهاست ) كمال مناسبت را دارد ، بلكه ممكن است هر نوعى از عقايد و اخلاق و اعمال مانند نماز و زكات و روزه و حج و امثال اينها حتى براى هر صنف يا فردى از عقائد و اخلاق و اعمال ميزان مخصوصى باشد .
مقصد پنجم -
بطورى كه از اخبار استفاده مىشود مردم در موقف ميزان بر چهار دستهاند :
دسته اول - كسانى كه براى آنها ميزانى نصب نميشود و بدون ميزان داخل بهشت ميشوند و اينان اخيار و صلحاء از مؤمنيناند كه بىگناه و آمرزيده وارد صحراى محشر مىشود ، چنانچه شيخ صدوق ( ره ) بسند خود از ابى سعيد خدرى از پيغمبر صلى اللّه عليه و آله روايت كرده كه فرمود : « همانا در دوستى اهل بيت من بيست خصلت است كه ده خصلت آن در دنيا و ده خصلت در آخرت مىباشد ، اما آنچه در دنياست : زهد ، حرص بر عمل خير ، ورع در دين ، رغبت در عبادت ، توبه
هامش
( 1 ) توهم نشود كه لفظ جمع براى تعداد افراد بشر است ، زيرا موازينه اضافه بضمير مفرد كه راجع بموصول است شده يعنى هر كه ميزانهاى او سنگين باشد .