بر ساير ائمه نميتوان اطلاق كرد متذكر شدهايم ، زيرا امير المؤمنين جمع محلى بالف و لام و مراد جميع طبقات آنهاست و كسى كه بر همه آنها حتى بر ائمه اطهار سمت امارت و فرمانفرمائى داشته باشد على عليه السّلام است « 1 » .
آيه دوم -
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ »
« 2 » اى كسانى كه ايمان آورديد خدا و رسول او و صاحب امر خودتان را اطاعت كنيد ) و در اين آيه نيز از دو جهت بحث مينمائيم .
اول در شأن نزول آن : جماعت شيعه اتفاق دارند بر اينكه مراد از «
أُولِي الْأَمْرِ »
در آيه شريفه ائمه طاهرينند و اخبار متواتره از پيغمبر اكرم صلى اللّه عليه و آله و ائمه ( ع ) بر اين دعوى قائم است و از عامه كسانى كه با شيعه موافقت كردهاند يكى مجاهد است كه در تفسيرش گفته آيه در موردى نازل شد كه پيغمبر اكرم صلى اللّه عليه و آله و سلّم خواست بجهاد برود و على را بجاى خود در مدينه گذارد و برخى ملامت كردند كه پيغمبر صلى اللّه عليه و آله از على كراهت پيدا نموده كه وى را در اين غزوه همراه خود نبرد .
و ديگر از فلكى نقل شده كه گفته آيه مزبور در شأن على نازل شد در وقتى كه ابو برده از على عليه السّلام نزد رسول خدا ( ص ) شكايت كرد .
و ديگر ابراهيم بن محمد حموينى است كه از سليم بن قيس روايت كرده كه گفت على عليه السّلام را ديدم در مسجد رسول خدا در ايام خلافت عثمان با جمعى كه
هامش
( 1 ) اگر گفته شود مگر خود پيغمبر ( ص ) از مؤمنين نيست با اينكه در قرآن ميفرمايد« آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ »( پيغمبر به آنچه از جانب پروردگارش به او فرود آمد ايمان آورد ( سوره بقره آيه 284 ) بلكه اطلاق مؤمن بر خدا هم شده چه آنكه يكى از اسامى او مؤمن است .
جواب گوئيم چنانچه گذشت مراد از مؤمن« آمَنَ بِاللَّهِ وَ مَلائِكَتِهِ وَ كُتُبِهِ وَ رُسُلِهِ »( كسى كه ايمان به خدا و رسولش دارد ) مىباشد و اين معنى خدا و رسول را خارج مىكند زيرا موضوع از تحت حكم خارج است .
( 2 ) سوره نساء آيه 62