شما منحصر است به خدا و رسول او و آن كسانى كه ايمان آورده و نماز بپاميدارند و زكات ميدهند و حال آنكه در حال ركوعند ) .
و در اين آيه از دو جهت بحث مينمائيم :
اول - در شأن نزول آن : آيه مذكور در شأن على عليه السّلام موقعى كه در حال ركوع انگشتر بسائلى داد نازل شد و اخبارى كه از طريق عامه و خاصه در اين مورد رسيده متواتر است :
از عامه كسانى كه اين اخبار را نقل كردهاند ثعلبى در الكشف و البيان و زمخشرى در كشاف و امام فخر رازى در تفسير كبير و نيشابورى و بيضاوى و بيهقى و نظيرى و كلبى و عطا در تفاسيرشان و حميدى در جمع بين صحاح و رجائى در كتاب خود و طبرى در خصائص مغربى در كتاب خود و ابراهيم بن حكم بن ظهر در كتاب خود و ابن مغازلى شافعى در مناقب و صدر الائمه اخطب خوارزمى در مناقب و سيوطى در در المنضود و ابو الحسن على بن احمد واحدى در اسباب النزول و ابو بكر رازى در احكام القرآن و صاحب كتاب مشكاة و صاحب كتاب مصابيح و حموينى در فرائد السمطين و احمد بن حنبل در مسند خود و حافظ ابو نعيم در نزول القرآن و ابو رافع در كتاب خود و حاكم ابو القاسم حسكانى در شواهد التنزيل و سمعانى در فضائل و ابن التبع و غير اينها از مفسرين و محدثين عامه ميباشند .
بلكه تفتازانى و قوشچى دعوى اتفاق مفسرين را نموده و نسائى در صحيحش اخبار بسيارى نقل كرده است بلكه ابن شهر آشوب اتفاق امت را نقل كرده « 1 » .
و خاصه در اين مورد اتفاق كلمه دارند ، بنابراين نزول آيه مزبور در شأن على عليه السّلام متواتر بين الفريقين است و لذا اعتنائى بقول ابن حجر در صواعق محرقه و روزبهان در رد كشف الحق كه منكر تواتر آن شدهاند نيست .
هامش
( 1 ) نقل از كتاب كفاية الموحدين و غير آن