او واجب است ، زيرا احتمال ميرود كه در دعوى خود صادق باشد ، و هرگاه صادق باشد مخالفتش موجب عذاب ابدى خواهد بود ، لذا عقل حكم مىكند از روى قاعده دفع ضرر محتمل ( چنانچه در مقدمه بيان آن گذشت ) لازم است در دعواى او نظر و بررسى كرد تا اگر راست باشد اطاعت و متابعت او را نمايد و اگر دروغ است بدون تشويش خاطر زندگى كند .
و مقدمات نظر در دعاوى انبياء چند چيز است :
اول - اينكه بايد ثابت شود كه شخص مورد نظر ، مدعى نبوت شده است .
و نبوت دعوى هر پيغمبرى بسه طريق ممكن است .
1 - آنكه مدعى را ملاقات بنمايد و او صريحا دعوت نبوت خود را اظهار كند .
2 - بطريق تواتر در جميع طبقات ثابت شود كه شخص منظور مدعى نبوت شده است .
3 - نبى مسلّم يا معصوم ثابت العصمهاى خبر دهد كه فلان شخص دعوى نبوت كرده است و به غير از سه طريق فوق راهى براى ثبوت دعوا نيست .
دوم - اينكه بايد معلوم شود كه شخص منظور واجد صلاحيت هست به اين معنى كه داراى شرايط نبوت و خالى از موانع آن هست يا نه . چه اگر داراى شرايط نبوت و يا فاقد موانع آن نباشد لايق پيغمبرى نيست و ديگر نبايد در اطراف دليل بر صدق او تجسس شود و حرف او مورد توجه قرار گيرد چون قطع بكذب او و طريق دانستن و پى بردن بصلاحيت مدعى نبوت در صورتى كه خلاف آن ثابت نشود ( مثل اينكه معصيتى از او مشاهده شود يا اينكه جاهل به موضوعات دينى باشد و يا موانع نبوت در او مشهود گردد ) بيكى از دو طريق ممكن است :
1 - اينكه نبى مسلّم يا معصوم ثابت العصمهاى بر عصمت و اكمليت او خبر دهد .
كلم الطيب در تقرير عقايد اسلام ( فارسى ) — صفحة كلم الطيب 206
مساهمون: سيد عبد الحسين طيب
صكلم الطيب ٢٠٦