و پيداست كه ظلم اعم از ظلم بنفس و ظلم به غير است و هر معصيتى هر چند كوچك باشد ظلم بنفس است و بر مرتكب آن اطلاق ظالم مىشود .
چنانچه در آيات و اخبار بسيار بر گناهكار اطلاق ظالم و ستمكار شده مثل
ما ظَلَمْناهُمْ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ
« 1 »
( ما بايشان ستم نكرديم بلكه خودشان بخويشتن ستم نمودند ) بنابراين آن كس قابل پيشوائى مردم است كه از جميع اقسام ظلم منزه باشد يعنى از هر گناهى پاك بوده و دامنش به هيچ معصيتى آلوده نباشد و مراد از عصمت همين معنى است .
اما دليل بر لزوم عصمت پيغمبران از سهو و خطا و نسيان اينست كه چون پيغمبر نماينده خداست و قول و فعل او براى امت حجت و اطاعت او فرض و واجب مىباشد اگر خطا و سهو و فراموشى و نحو اينها در افعال و اقوال او راه يابد در الزام باطاعت وى نقض غرض شود بلكه مستلزم امر بقبيح باشد و اعتماد امت نسبت بوى سلب گردد و در مورد هر حكمى احتمال اينكه اشتباه نموده يا فراموش كرده برده مىشود .
بنابراين غرض از ارسال رسول كه پيروى امت در جميع احكام الهى باشد نقض مىشود ، و نقض غرض بر خدا محال است .
در بيان آياتى كه موهم صدور گناه از انبياء است :
در قرآن مجيد آياتى چند است كه توهم شده دلالت بر صدور گناه از انبياء دارد و لذا منكرين عصمت انبياء به آنها تمسك جسته و بر مدعاى خود استشهاد كردهاند و ما آن آيات را عنوان نموده و وجه شبهه و جواب آن را متذكر ميشويم .
آيات آدم ( ع ) : آياتى كه در باره حضرت آدم عليه السّلام است دو قسمت مىباشد ، يك قسمت راجع باكل شجره منهيه است كه در چند جاى قرآن ذكر شده
هامش
( 1 ) سوره هود آيه 120