خانه شود در معاشرت با اهل خانه تكاليف بسيار او را عارض مىشود از نفقه و كسوه دادن پدر و مادر و حفظ حرمت ايشان كردن و با ايشان بلند حرف نزدن و اف بر روى ايشان نگفتن و اگر دشنام بدهند يا بزنند صبر كردن و معارضه ننمودن و امثال اينها و با فرزندان از نفقه و كسوه دادن و ضرر بايشان نرسانيدن بعبث و باعث عقوق ايشان نشدن و تربيت ايشان كردن و تمرين نمودن بر فعل واجبات و ترك محرمات و تعليم احكام رضاع و حضانت و ساير امور متعلقه بايشان بسيار است و با زوجه از نفقه و كسوه دادن و خدمات شاقه نفرمودن و با كج خلقى ايشان ساختن و بعبث بايشان اذيت نرسانيدن و نزد ايشان خوابيدن در هر چهار شب يك شب و هر چهار ماه يك بار جماع كردن و ساير حقوقى كه بتفصيل در اخبار مذكور است و اگر متعدد باشند عدل در قسمت و ساير امور نمودن و با غلام و كنيز مدارا نمودن و تكاليف شاقه بايشان ننمودن و ايشان را گرسنه و برهنه نگذاشتن و امثال اينها و همچنين رعايت حقوق ساير خدمه و ملازمان و حق همسايگان را رعايت كردن و گرسنه ايشان را سير كردن و منع ماعون از ايشان نكردن مانند قرص نان و خميرمايه و نمك و امثال اينها از ضروريات ايشان از ايشان دريغ نداشتن و فروش و ظروف در وقت ضرورت بايشان دادن اكثر اينها داخل ماعونست و حقتعالى ميفرمايد واى و ويل از براى نماز گذارندگانيست كه از نماز خود غافلند
آنها كه در عبادت ريا ميكنند و منع ميكنند ماعون را و از حضرت صادق عليه السّلام منقولست كه ماعون قرضى است كه ميدهى و معروف و نيكى است كه ميكنى و متاع خانه خود را كه به عاريه ميدهى و از جمله ماعونست زكات راوى گفت ما همسايهها داريم كه هرگاه عاريه ميدهيم بايشان متاعى را ميشكنند و فاسد ميكنند آن را آيا بر ما باكى هست كه ندهيم بايشان حضرت فرمود كه هرگاه چنين باشد باكى نيست كه ندهى و از جمله حقوق حق حيواناتى است كه در خانهها نگاه مىدارند واجب است كاه و آب به آنها بدهند و زياده از طاقتشان بار نكنند و بعبث نزنند و روايتى وارد شده است كه حقتعالى زنى را عذاب كرد در باب گربهاى كه او را حبس كرد تا از گرسنگى و تشنگى مرد و حقوق خانه و اهل خانه بسيار است و اكثر واجب است به بعضى اكتفا كرديم و چون از خانه بيرون رود در معاشرت دوست و دشمن و كافر و مسلمان و آشنا و بيگانه در مجالس و در راه رفتن و غير ذلك حقوق بسيار هست كه احاديث آنها در كتاب عشرات مذكور است از حقوق رحم و مصاحبان و اصدقاء و برادران ايمانى و حق مسلم بر مسلم و آداب سلوك با اهل ذمه و ترك حسد و تكبر و كينه و عداوت مسلمانان و سخنچينى ميان ايشان و تجسس كردن عيوب ايشان و افشا كردن آنها و تهمت زدن و افترا بستن
حق اليقين ( فارسى ) — صفحة 626
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٦٢٦