تخطي إلى المحتوى الرئيسي

حق اليقين ( فارسى ) — صفحة 608

مساهمون:

ص٦٠٨
است از حضرت صادق عليه السّلام منقولست كه به خدا قسم كه او مردى است كه داخل شود در خانه صديق و يار خود پس بخورد از طعام او بدون رخصت او و روايت ديگر وارد شده است كه آن حضرت از شخصى پرسيد كه آيا احدى از شما دست خود را داخل مىكند در آستين مصاحب خود يا جيب او كه مالكست بردارد گفتند نه حضرت فرمود پس شما صديق و دوست يكديگر نيستيد ايضا از آن حضرت منقولست كه از جمله عظيم بودن حرمت صديق آن است كه حقتعالى او را در انس و اعتماد و انبساط و ترك احتشام گردانيده است بمنزله نفس و پدر و برادر و فرزند او و از ابن عباس روايت كرده‌اند كه صديق بزرگتر است از پدر و مادر زيرا كه اهل جهنم در وقتى كه استغاثه كردند استغاثه بپدران و مادران نكردند بلكه گفتند نيست ما را شفاعت كنندگان و نه صديق مهربان
لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَأْكُلُوا جَمِيعاً أَوْ أَشْتاتاً
يعنى نيست بر شما باكى و جرمى در آنكه بخوريد با هم يا پراكنده و متفرق و بدان كه ظاهر اين آيه كريمه آنست كه آدمى از خانه اين جماعت مطلقا چيزى ميتواند خورد از مال ايشان و اكثر علما قيد كرده‌اند اين حكم را به آنكه علم بعدم رضاى مالك نداشته باشد و اگر ظن قوى بعدم رضا داشته باشند خلاف كرده‌اند و بعضى قيد كرده‌اند به آنكه باذن ايشان داخل آن خانه شده باشد و بعضى گفته‌اند كه جايز است از چيزهائى كه اگر نخورند خوف فساد آن چيزها باشد و اين دو قيد بسيار بىوجه است و گويا از براى اين تخصيصات را كرده‌اند كه بناى حكم را بر اين گذاشته‌اند كه در اين صورتها ظن برضاى مالكست و گفته‌اند كه چون ظاهر حال در اين خانه‌ها آنست كه صاحب آن راضى باشد به خوردن اين را قائم مقام اذن صريح گردانيده‌اند هم چنان كه در صورتى كه قرائن اذن واضحست رخصت طلبيدن قبيح است و سمح مينمايد مثل آنكه طعامى را نزد كسى حاضر نمايند او بگويد كه اذن ميدهيد كه از اين طعام بخورم و بعضى گفته‌اند كه اموال همه از خداست و او اعلم است بمصالح عباد و آيه مطلق است چه مىشود كه حقتعالى از براى آدمى چنين حقى در اموال خويشان و دوستان قرار داده باشد هر چند مالك نهى كند او تواند خورد چنان كه در جامع الجوامع گفته است كه از ائمه منقولست كه باكى در خوردن نيست از خانه اين جماعت به غير اذن ايشان به قدر حاجت بىاسرافى . و در مجمع البيان گفته است كه رخصت خوردن از خانه اين جماعت به غير اذن ايشان از بابت رخصت كسى است كه گرسنه باشد و داخل باغى شود و از ميوهء آن باغ بخورد يا در سفر بگله گوسفندى برسد و تشنه باشد از شير آنها بياشامد و اين توسعه‌ايست كه حق تعالى بر بندگانش كرده است و بعضى گفته‌اند كه اين آيه دلالت مىكند بر اباحهء اكل زوجه از خانه زوج خود و اكل فرزند
حق اليقين ( فارسى ) — صفحة 608 | العلامة المجلسي