عليه السّلام سؤال كردند از جملهء آنها اين بود كه پرسيدند كه بهشت در كجا است و جهنم در كجا است فرمود بهشت در آسمان است و جهنم در زمين است پرسيدند كه سبعه چيست فرمود كه هفت در جهنم است كه موافق يكديگرند پرسيدند كه ثمانيه كدام است فرمود كه هشت در بهشت است و در رجال كشى بسند معتبر از محمد بن عيسى قمى روايت كرده است كه به حضرت امام رضا عليه السّلام عرش كردم كه يونس ميگويد كه بهشت هنوز مخلوق نشده است فرمود دروغ ميگويد پس كجا بود بهشت آدم باز همين مضمون را بسند ديگر از آن حضرت روايت كرده است و ابن بابويه در كتاب صفات الشيعة از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده است كه شيعهء ما نيست كسى كه جهار چيز را انكار كند معراج رسول اللّه و سؤال قبر و خلق بهشت و دوزخ و شفاعت و از حضرت امام رضا عليه السّلام روايت كرده است كه كسى كه اقرار كند برجعت و متعه و حج تمتع
و ايمان بياورد بمعراج و سؤال قبر و حوض و شفاعت و خلق بهشت و جهنم و صراط و ميزان و بعث و نشور و جزا و حساب او مؤمن است حقا و از شيعهء ما اهل بيت است و ابن بابويه گفته است كه اعتقاد ما در بهشت و آتش آنست كه مخلوق شدهاند و رسول خدا داخل بهشت شد و جهنم را ديد در شب معراج و اعتقاد ما آنست كه بيرون نميرود احدى از دنيا تا مكان خود را در بهشت يا جهنم ببيند و مؤمن از دنيا نميرود تا آنكه دنيا را در نظر او جلوه دهند بهتر از آنكه ديده بوده است و مكان او را در آخرت به او بنمايند پس او را مخير ميكنند و او اختيار آخرت مىكند پس در آن وقت قبض روح او را ميكنند و اما جنت آدم پس آن باغى است از باغهاى دنيا كه آفتاب در آن طلوع و غروب مىكند و جنت خلد نبود و اگر جنت خلد بود هرگز از آن بيرون نمىآمد و مكان بهشت بايد دانست كه در جهت آسمانست و مشهور آنست كه در بالاى آسمان هفتم است و در آيه كريمه وارد شده است كه عرض بهشت مثل عرض آسمان است و زمين و خلافست در معنى آن بعضى گفتهاند كه يعنى اگر آسمانها و زمين را پهلوى يكديگر بگذارند وسعت بهشت مثل وسعت همه آنها است و بعضى گفتهاند كه آسمانها و زمينها را طبقه طبقه بكنند كه هر يك از اين طبقهها سطحى باشد مؤلف از اجزاء لا يتجزى و بعضى را ببعضى وصل كنند كه يك سطح شود هرآينه مثل عرض بهشت خواهد بود و بعضى گفتهاند از براى هر شخصى اين قدر خواهد بود و بر هر تقدير اعتراض كردهاند كه هرگاه عرضش مثل عرض آسمان و زمين باشد چگونه در آسمان ميگنجد و جواب گفتهاند كه ما ميگوئيم كه بالاى آسمان هفتگانه است پس ميتواند بود كه بزرگتر از آسمان باشد چنانچه در
حق اليقين ( فارسى ) — صفحة 489
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٤٨٩