را قبله ساختهاند ، و نه به نصارا مايل است ؛ چه ايشان ، رو به جانب شرق كنند ، و مصباح ، حضرت رسالت است . و قولى آن است كه : مشكاة ، سينهء با سكينهء حضرت رسالت است و زجاجه ، دل بىغَلّ او ، و مصباح ، عِلم او و شجره ، خُلق شامل او كه نه در جانب افراط است و نه در طرف ( 1 ) تفريط ، و نزديك است كه از اخلاق حميده و محاسن ستودهء او عالم ، نورانى گردد و از انضمام اخلاق آن سرور با افعال ، سِرّ نورٌ عَلى نُورٍ سِمَت ظهور يابد و از اين تأويل نيز ( 2 ) تعبير از لسان صباح به آن حضرت ، كمال ظهور يافت . امّا در تفسير اهل بيت عليهم السلام وارد [ شده ] است كه : مِشكاة حضرت رسالت است و زجاجه ، فاطمهء زهرا عليها السلام ، كه كوكبى است درخشان ميان زنان بهشت و افروخته شده است از شجرهء مباركهء ابراهيم كه نه شرقى است و نه غربى است چنان كه گذشت ( 3 ) ؛ بلكه ملّت او مسلمانى است و مايل است از همهء اديان باطلهء بيگانهپرستى ، و ظهور ائمه هدا عليهم السلام از نسل آن سيّدهء نساء است و از امامى عقب امامى ، معنى نورٌ على نور ، هويداست . و در بعضى احاديث وارد است كه : مِصباح ، كنايه از علم است و زجاجه ، سينهء ائمه هدا ( 4 ) ست و مشكاة ، عبارت از ذات محمّدى است كه منبع علوم اوّلين و آخرين است و شجرهء مباركه على بن ابىطالب ، كه ائمه از نسل او ظاهر گرديدهاند ( 5 ) ، و چون نور هدايت ايشان با قرآن قرين شود ، سرّ نورٌ على نور ، سِمَت ظهور پذيرد .
ميراث حديث شيعه — صفحة 143
مساهمون: مهدى مهريزى
ص١٤٣
بدانكه چنانچه لسان صباح ، روشنى دنياست ، آن حضرت و ائمهء
هامش
( 1 ) . خ ب : جانب .
( 2 ) . خ ب : سرّ .
( 3 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 195 ؛ العمدة ، ابن بطريق ، ص 423 ؛ الأربعين ، القمى ، ص 448 و . .
( 4 ) . خ ب : طاهرين .
( 5 ) . التوحيد ، الصدوق ، ص 158 ؛ بحار الأنوار ، ج 23 ، ص 311 .