وارد شدند . بنده به همراه مأموران وارسته قديمى كه از اوامر امتناع نمىورزند ، آنان را مورد ترحيب و تلطيف و اعتنا قرار مىدهيم . سفرايى كه از طرف خانات ايران ، حسبالمصلحه به صوب بندگانى من وارد مىشوند ، بيشتر از درجه اعتدال ، اكرام مىشوند و به تلطيف و تأليف آنها سعى فراوان مىشود . ضمير الهامپذير بنده ، فرمانبر و چاكر رضاگستر سلطنت سنيّه ابدمدت هستم . هر آن و هر ساعت نقد افكار و اذكار من انفاذ اراده سنيّه است و انديشه ما رضايت دولت عليّه مىباشد . بر مبناى اقتضاى اراده سنيّه ، با حجاج و زوارى كه از جانب ايران رفت و آمد مىكنند بر مبناى سلفالذكر جارى و عادى قديم رفتار مىشود . اين بنده بر اين مقوله ، به اميناسعدآقا مسئول گمرك ارزروم تأكيد كردهام ، اين بار نيز به بنده امين مؤمىاليه تأكيد مىكنم . به وسيله اين بيان ، عرض عبوديت خود را به شما تقديم مىكنم و بندگى بنده را به شما نشان مىدهم . انشاءالله تعالى كيفيت شمول محاط علم عالم فرموده مىشود . در اين باب امر و فرمان و عنايت احسان حضرت مَن له الامر است . [ مهر ] [ اين سند با سند قبلى در يك جعبه قرار دارند و هر دو به يك موضوع اشاره دارند و تاريخ آن 1211 . . 14 مىباشد . ]
0090
جودت خارجيه : 872
15 . مراعات حال حجاج ايرانى
به حاكم امير مكه مكرمه و شريف ، غالب بن مساعد سعده حكم است كه :
مرحمت و مغفرتپناه خداوندگار سابق ، متوفى محمودخان رابع و از سلف سلاطين ، در سال 1159 ق اواسط ذىالحجه در دوره نادرشاه افشار عهدنامه همايونى منعقد كردند كه حكم و رسومات واقع در راههاى حج ، مرتبط به حجاج ايران كه از طرف بغداد و كرمانشاه عازم بيتالله الحرام بودند به حكام و اميرالحج آنها ارسال شود . مراعات حال و احوال آنها به امير حج توصيه شد . از زمان سلطان مرادخان رابع حدود و ثغور تثبيت شده است و محافظان سرحد از هر حركت منافى ، اجتناب كنند . از زمان