امت من پس از من به هفتاد و اندى فرقه تقسيم خواهند شد و فتنهگرترين آنها گروهى هستند كه امور شرعيه را براساس رأى و استنباط خويش قياس مىكنند و در نتيجه حلال الهى را حرام و حرام الهى را حلال مىكنند ، و اين حديث هم نص در ردّ قياس است و در باب تعادل و تراجيح خوانديم كه نص بر ظاهر تقدم دارد و بايد نص را اخذ كرد و ظاهر را توجيه نمود .
3 - مرحوم شيخ صدوق در باب ديات از من لا يحضر از قول امام صادق ( ع ) چنين نقل كرده : حضرت ضمن حديث طولانى فرمودند : سنت و شريعت وقتى از راه قياس بدست آيد دين به نابودى كشيده مىشود ( پيداست كه دينى كه اساسش بر قياسها و استحسانات مبتنى شد از كجاها سر در مىآورد ) .
4 - مرحوم صدوق در علل الشرايع از امام صادق ( ع ) نقل كرده كه حضرت ( ع ) ضمن حديث طولانى به ابو حنيفه فرمود : اگر بنا بود احكام دين با قياس دانسته شود بايد بگوئيم بر زن حائض قضاء صلوات واجبتر است تا قضاء صوم چون صلوة افضل از صوم است ( در حالى كه شرعا مطلب بهعكس است يعنى قضاء روزهها واجب است ولى نمازها واجب نيست ) .
5 - در مجمع البحرين از قول ائمه ( ع ) مىخوانيم : از امر الهى نيست كه دين او و حلال و حرام او براساس هوىوهوس و اجتهاد به رأى و قياسها اخذ شود و از اين مبانى باطله بدست آيد .
اينها و امثال اينها صريح هستند در بطلان قياس و اصولا اخبار ائمه ( ع ) در اين باب متجاوز از پنجاه روايت است و در حدّ تواتر است .
پس مهمترين مستند عامه يعنى قياس منهدم شد و ويران گرديد .
شرح اصول استنباط ( فارسى ) — صفحة 448
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٤٤٨