بلكه قائل هم دارد ) .
1 - مشهور برآنند كه نفس تخيير را بايد در رساله عمليه بنويسد و دو دليل دارند :
الف : همانطوريكه ذكر شد مجتهد در تحصيل ادلّه - و فحص از مرجحات نيابت دارد ولى در نفس تخيير نايب نيست چون وظيفهء همگان است پس بايد خود تخيير را بنويسد .
ب : اينكه مجتهد در رساله عمليه معينا وجوب ظهر را بنويسد تشريع است چون علم به تعيين ندارد و تشريع به حكم ادلّه اربعه حرام است پس بايد خود تخيير را بنويسد .
2 - و جمعى برآنند كه حكم مختار را بنويسد چون در اينجا تخيير در اختيار و انتخاب طريق بسوى واقع است و چنين چيزى در حوزه كار و تخصص مجتهد است وانگهى نوشتن تخيير در رساله و دو دسته كردن مردم با مذاق شارع كه بنايش بر وحدت و انسجام است بويژه در امر عبادات سازگار نيست .
مرحوم شيخ « 1 » وجه مشهور را تقويت كرده ولى معذلك فرموده : مسئله محل تأمل است و جناب مصنف در اينجا بدون تقويت احد الوجهين فرموده :
و المسئلة لا تخلو من الاشكال و تحتاج الى التأمل .
3 - نسبت به باب قضاوت و حكومت : در اين باب بدون شك بايد حكم مختار را بيان كند نه نفس تخيير را چون بدين وسيله رفع نزاع و فصل خصومت نمىشود .
هامش
( 1 ) - رسائل ، صفحهء 440 .