اوثقيّت و . . .
2 - مرجح جهتى يعنى عاملى كه جهت صدور حديث را تقويت مىكند كه فلان حديث در جهت بيان واقع و فلان در جهت بيان تقيه است مانند مخالف عامّه بودن .
3 - مرجحات مضمونيه كه موجب قوت مضمون مىشوند مانند موافق كتاب و سنت بودن ، و بعبارت ديگر مرجحات يا سندى است يا متنى و به بيان سوم مرجحات يا داخلى است يا خارجى انگاه بحثى است كه آيا در مقام مفاضله كداميك بر ديگرى برترى دارند ؟
جناب مصنف اين بحث را مطرح نساختهاند ولى اجمال قضيه اينست كه مرجح دلالى بر همهء مرجحات مقدم است و در حقيقت آنجا جاى جمع است نه ترجيح و دو مرحله بعد مرجحات مضمونيه مقدم هستند و در مرحله بعد مرجحات صدوريه مقدم هستند و اين بر مبناى شيخ انصارى در رسائل است ولى مبانى ديگرى را هم در شرح اصول فقه آوردهام .
قوله : و لنذكر : تابحال جناب مصنف چند ادّعا كردند حال مىفرمايد مهمترين اخبار باب چه مربوط به ترجيح چه مربوط به تخيير را ذكر مىكنيم تا ببينيم از روايات چه چيز استفاده مىشود ؟ و چگونه ادعاهاى مذكور را از اخبار اثبات مىكنيم ؟
حديث اوّل : حسن بن جهم مىگويد : به امام رضا ( ع ) عرضكردم : گاهى مىشود كه دو نفر مورد وثوق و اطمينان از قول شما براى ما دو حديث مختلف و متعارض نقل مىكنند ( مثلا يكى مىگويد : امام ( ع ) فرمود : صلوة الجمعه واجبة
شرح اصول استنباط ( فارسى ) — صفحة 342
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٣٤٢