اگر كسى در اخبار باب تأمل كند خواهد يافت كه بيش از اين دلالت ندارند كه استصحاب در احكام وضعيه جارى است نه تكليفيه ( چون مورد اخبار حكم وضعى است ) آن هم حكم وضعى جزئى مثل طهارت زيد و نجاست فلان امر و . . . نه كليات كه شامل حال همهء مكلفين مىشود و اختصاص به فردى دون فرد ندارد و به تبع انها استصحاب موضوعات هم جارى مىشود منتها موضوعاتى كه داراى اثر شرعى باشند و تازه در همهء اينها هم تنها در فرض شك در رافع حجت است نه شك در مقتضى البته شك در رافع به اقسامش كه وجود رافع يا رافعيت موجود و . . . باشد و اين مدعا را با ذكر اخبار و بيان مقدار دلالت آنها بيان خواهيم كرد .
3 - ادلّة الاستصحاب
سومين مطلب از مطالب استصحاب پيرامون ادلّهء استصحاب است مشهور اصوليين در اين رابطه چهار دليل مىآورند :
1 - بناء عقلاء 2 - حكم عقل 3 - اجماع 4 - اخبار .
ولى جناب مصنف سه دليل را مورد بحث و بررسى قرار داده و به دليل عقلى اشاره نكردهاند .
بناء عقلاء
دليل اوّل از ادلّهء حجيت استصحاب عبارتست از بناء عقلاء عالم كه از دو مقدّمه تشكيل شده .
مقدمه اول : هنگاميكه ما به عقلاء عالم مراجعه كرده و سيرهء عمليه آنها را مدّ نظر قرار مىدهيم به اين نتيجه مىرسيم كه خردمندان عالم در جميع شئوون و امور