تمامى آنها را ضبط كند و با مشخّصات در دفترى ثبت كند پس تعريف شما جامع افراد نيست .
د : مرحوم ميرزاى نائينى فرموده : غير محصوره آنست كه عادة ارتكاب همهء اطراف آن براى مكلف ممكن نباشد يعنى مقدورش نيست كه همه را مرتكب شود .
موهن اين تعريف آنست كه : اگر ما فرض كنيم بازارى به طول هزار متر در قم وجود دارد بنام بازار پنيرفروشان و علم اجمالى داريم كه يكى از مغازههاى آن بازار پنير نجس مىفروشد باز بلااشكال شبهه غير محصوره است ولى اينچنين نيست كه عادتا ارتكاب همهء اطراف براى مكلف ممكن نباشد بلكه ممكن است راه بيفتد و آزمايشى جهت پيداكردن پنير بهتر از همهء آنها قدرى مزمزه كند و بچشد .
پس تعبير ميرزاى نائينى هم به ظاهرش مخدورش است آرى اگر بجاى لا يمكن مىفرمودند : لا يعتاد يعنى عملا و در خارج مكلف عادت به ارتكاب جميع ندارد و چنين چيزى معمولا پيش نمىآيد تعريفشان سالمتر بود و لعّل مراد محقق نائينى همين امر باشد و اختلاف در تعبير است .
ه : از تعبيرات مشهور مستفاد است كه غير محصوره آن شبههايست كه اطراف آن عند العرف غير محصوره باشد و عرف و عقلاء بگويند اطراف اين شبهه از شماره بيرون است مثلا صدها و هزاران و دهها هزار طرف دارد .
و : مرحوم شيخ انصارى در رسائل فرموده : غير محصوره آنست كه احتمال تكليف در آن موهوم باشد يعنى يك احتمال وهمى و ضعيفى كه عقلاء عالم بدان
شرح اصول استنباط ( فارسى ) — صفحة 144
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص١٤٤