چيزى را كه شارع مقدس واجب مىداند حسن است و آنچه را شارع حرام مىخواند قبيح است . ممكن است شارع مقدس قبيح را تحسين و حسن را تقبيح كند . در نتيجه ، بازگشت حسن و قبح به تحسين و تقبيح شارع است ، نه اينكه اين امور داراى واقعيت بوده و مسائل ذاتى باشند .
عدلية اين مسئله را قبول ندارند و مىگويند با قطع نظر از حكم شارع ، اشياء و افعال داراى ارزشهاى ذاتى و ارزشهاى واقعى هستند . چيزى كه حسن است بايد فى نفسه حسن باشد و امرى كه قبيح است ، فى نفسه قبيح مىباشد . شارع مقدس چيزى را كه ارزش حسنى دارد با قطع نظر از امر شارع و قبل از آن واجب مىخواند و چيزى را كه با قطع نظر از نهى وى مفسدة دارد حرام مىشمارد و از آن نهى مىكند . پس ، در حسن و قبح ارزش ذاتى مطرح مىشود .
2 ) معانى حسن و قبح
اكنون بايد ديد كه در حسن و قبح مورد بحث چند معنى يافت مىشود :
الف . گاه مقصود از حسن و قبح كمال نفس و نقصان آن است . در اين مقام چيزى را حسن مىخوانند كه موجب كمال نفس است و تطور در وجود نفس است و امرى را قبيح مىشمارند كه موجب نقصان و منقصتى در نفس انسانى است و تأخر در وجود نفس است . آموزش و پرورش حسن است ، زيرا براى نفس كمال مىباشد و جهل و نادانى قبيح است ، چون اين معانى براى نفس نقصان مىباشد .
ب . در معنى ديگر حسن و قبح را به اعتبار ملائمت با نفس و تنفر نفس مطرح