وجوب دارد يا نه ؟ يكى از اقوال چنين است كه صيغهء افعل دلالت بر وجوب دارد ، قول ديگر مىگويد كه موضوع براى وجوب است ، قول سوم معتقد است كه اشتراك لفظى بين وجوب و ندب مىباشد و بعضى نيز مىگويند اشتراك معنوى است . بدين ترتيب بنا بر تمامى اقوال اثبات نمىشود كه صيغهء افعل از صغريات اصالة الظهور باشد و تنها مطابق مبنايى كه صيغهء افعل دلالت بر وجوب مىكند صغرى موجد اصالة الظهور و يك مسألهء اصولى است .
البته در اينكه مسألهء اجتماع امر و نهى فقهى يا كلامى و يا . . . است ، نبايد اصرار داشت . هنگامى كه ضابطهء اصولى بودن مسئله روشن شد در علم اصول از بعد اصولى نيز بايد به حل مسئله پرداخت .
مناقشهء صاحب كفاية در تحرير نزاع
در مسألهء اجتماع اين مطلب كه تعدد عنوان موجب تعدد معنون است يا نه يك حيثيت تعليليه است ؛ يعنى اگر تعدد عنوان موجب تعدد معنون باشد اجتماع امر و نهى جائز است و اگر تعدد عنوان موجب تعدد معنون نشود ، اجتماع امر و نهى جائز نيست . در نتيجه استحالهء آن دائر مدار عدم تعدد است و جواز آن دائر مدار تعدد . همين بحث از مبادى تصديقيه نيز به شمار مىرود ، زيرا اگر گفتيم كه تعدد عنوان موجب تعدد معنون است جوازى مىشويم و اگر گفتيم تعدد عنوان موجب تعدد معنون نيست قائل به استحاله مىشويم .
مرحوم آخوند ( ره ) بحث و نزاع را بر محور موجبيت و عدم موجبيت تعدد عنوان در تعدد معنون ، استوار كرده است ، اگر اين محور قائم شود مسألهء اجتماع