تخطي إلى المحتوى الرئيسي

غزليات حافظ ( فارسى ) — صفحة 914

مساهمون:

ص٩١٤

اختلاف متن‌ها :

1 - خ - بندگان پ - ق - عاشقان در مصرع دوم بيت اول « عاشقان » بر « بندگان » مزيت دارد . چون در مصرع اول سخن از عشاق به ميان آمده است . 3 - خ - پ - ربودى ق - ببردى در مصرع اول بيت سوم « ربودى » بر « ببردى » برترى دارد زيرا عبارت « بحل كردمت » مؤيد « ربودن » است كه متضمن حرمت داشتن عمل و اميد بخشايش مىباشد . 7 - پ - خ كار ناكرده ق - سعى نابرده در مصرع اول بيت هفتم « كار ناكرده » از « سعى نابرده » شايسته‌تر است زيرا با « خدمت » در مصرع اول متناسب‌تر مىباشد . يادآورى : در مصرع اول بيت پنجم هر سه نسخهء مورد مقابلهء ما چنين است « اى مگس حضرت سيمرغ نه جولانگه توست » ولى آنچه مشهور و آشنا به ذهن مىباشد « اى مگس عرصه سيمرغ . . . » است كه در بسيارى از نسخه‌ها و چاپها نيز ضبط شده است به نظر ما اگر بفرض « حضرت سيمرغ » گفتهء نخستين خواجه بوده باشد ، خود شاعر بعد « عرصه » را بجاى آن برگزيده است زيرا هم با جولانگه تناسب معنوى و هم با « عِرض » در مصرع دوم تناسب لفظى دارد و ما مىدانيم كه شيوهء حافظ رعايت همه‌سويهء زيباييها و صنعتگريها در سياق سخن بوده است . دليلى هم بر اينكه « عرصه » تصرف ديگران باشد در دست نيست . ازين‌رو ما نيز همان را براى متن خود انتخاب كرديم .