تخطي إلى المحتوى الرئيسي

غزليات حافظ ( فارسى ) — صفحة 184

مساهمون:

ص١٨٤

اختلاف متن‌ها :

2 - ق - خ - آرى پ - ولى در مصرع اول بيت دوم « ولى » بر « آرى » مرجّح مىباشد زيرا مقصود حافظ اين است كه ناظر واقعى براى ديدن روى شاهد ازلى صاحب‌نظران يعنى « عارفان » هستند ولى هيچ سرى نيست كه سرّ دلربايى تجليات آفرينش و پروردگار در آن راه نيافته باشد . حال اگر « آرى » را صحيح بدانيم بايد تركيب صاحب‌نظران را به معنى بينندگان معمولى فرض كنيم و همه را بدون هيچ تفاوتى ناظر جمال دوست بدانيم كه در اين صورت برداشت مطلوبى از نظر عرفانى در اين بيت نمىتوان يافت . 3 - ق - پ - اشك غماز من از خ - اشك من گر ز غمت در بيت سوم ضبط « اشك غماز من ار » شايسته‌تر از « اشك من گر ز غمت » مىباشد زيرا واژهء « غمّاز » در مصرع اول ، عبارت « پرده در » را در مصرع دوم كه به همان معنا مىباشد ايجاب مىكند و بسيار خوب جا افتاده است . 4 - ق - پ - نسيمش خ - نسيمت در بيت چهارم ، « نسيمت » بهتر از « نسيمش » مىباشد چون معشوق مخاطب است . 5 - پ - خ - نزند ق - نزنند در بيت پنجم « نزند » چون مرجع فعل باد صبا است و مفرد نيز مىباشد بر « نزنند » ارجح است . 6 - پ - خ - ورنه ق - ورنى در بيت پنجم « ورنه » فصيح‌تر از « ورنى » است . 7 - ق - خ - چشمهء نوش پ - چشمهء نور در بيت هفتم « چشمهء نوش » مطلوب‌تر از « چشمهء نور » است زيرا با « شيرين » و « شكر » ربط معنوى دارد . 11 - ق - خ - از وجودم قدرى - در آنجا پ - از وجود اين‌قدرم - در اينجا در بيت يازدهم « از وجود اين‌قدرم » بر « از وجودم قدرى » از لحاظ انسجام برتر و زيباتر است . در مصرع دوم نيز « در اينجا » بر « در آنجا » برترى دارد زيرا اشاره به چيزى است كه نزديكتر از همه چيز به گوينده است . 12 - ق - خ - غير ازين پ - به جز اين در بيت دوازدهم هر چند « غير ازين » و « به جز اين » تفاوتى با هم ندارد ولى ما « به جز اين » را در متن قرار داديم .