تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى ) — صفحة 648

مساهمون:

ص٦٤٨

564 - « گشاده دار »

نوش كن جامِ شرابِ يك‌منى * تا بدان بيخِ غم از دل بركَنى دل گشاده دار چون جامِ شراب * سر گرفته چند چون خُمِّ دَنى چون ز جامِ بيخودى رَطلى كشى * كم زنى از خويشتن لافِ منى سنگ‌سان شو در قدم نى همچو ابر * جمله رنگ‌آميزى و تردامنى دل به مى دربند تا مردانه‌وار * گردنِ سالوس و تقوا بشكنى خيز و جهدى كن چو حافظ تا مگر * خويشتن در پاى معشوق افكنى

* توضيحات :

معنى بيت ( 1 ) ( كاسه شراب يك‌منى را نوش جان كن تا به آن وسيله ريشه و اساس غم و اندوه كاملا از دلت خارج سازى ) معنى بيت ( 2 ) ( انديشه‌ات را مانند جام شراب گشاده دار و افكار پريشان را از سر بيرون كن ، تا كى مانند خم بزرگ سربسته باشى و باطن تو معلوم نباشد ) معنى بيت ( 3 ) ( وقتى از جام عشق ، پيمانه‌اى زدى و خوردى ، هرگز ادعاى خودپرستى نمىكنى و لاف نمىزنى ) معنى بيت ( 4 ) ( در ثبات قدم و پايدارى مانند سنگ مقاوم و پابرجا باش و مانند آب رياكارى مكن كه به رنگهاى گوناگون درآيى و بهر چيزى آلوده شوى ) معنى بيت ( 5 ) ( دل به شراب ببند و به آن دلبستگى داشته باش تا مانند مردان راه معرفت گردن شيطان مكر و ريا را بشكنى ) معنى بيت ( 6 ) ( قيام كن و تلاش كن ، مانند حافظ خود را به پاى جانان بيفكن و در راه محبوب خاك شو تا كمال يا بى و به وصال برسى ) .

* ترجمه :

* نتيجه تفأل :

1 - كار عشق با غرور و خودپرستى هماهنگى ندارد ، اگر واقعا عشق او را در سر دارى بايد از خودپرستى و غرور دست بردارى و راه رسيدن به محبوب را با رنج و درد طى كنى و گرنه موفق نمىشوى . 2 - سه بار عشق به سراغ شما آمده ولى با يك‌دندگى و لجبازى و غرور او را از خود طرد كرده‌ايد ، بايد در اين مورد تجديد نظر كنيد و به كلى از خودخواهى دست برداريد و راه عشق را با دل و جان طى كنيد و او را صميمانه دوست داشته باشى . 3 - زندگى را به شوخى گرفته‌ايد و بهره‌بردارى از ماديات را سرلوحهء كار خود قرار داده‌ايد و در اين راه تعادل و تأمل را از دست داده‌ايد . اشتهاى شما در چشم و هم‌چشمى گويا سيرىناپذير است ، پس در دوستان و اخلاق خود تجديد نظر كنيد كه براى هر چيز اندازه نگه‌داشتن نيكوست . 4 - همسرى مهربان ، دلسوز و باوفا داريد ولى او را وادار به لجبازى مىكنيد ، زيرا متوجه اعمال خود نمىباشيد ، مانند ازخودراضىها عمل مىكنيد ، اگرچه دوست يا همسرتان باوفاست ولى متأسفانه زودباور و دمدمىمزاج است بايد به او گوشزد كنيد . 5 - بيمارتان بهبود مىيابد ، خريدوفروش نافع است ، سفر زيارتى يا سياحتى در پيش داريد كه بسيار مفيد است . 6 - خانم يا آقاى عزيز ، با توجه به غزل روحيه جناب‌عالى چنين است : پرشور و رك و راست ، به‌طورىكه از دورويى و ريا بيزار و متنفريد و از اينكه ديگران شما را فريب دهند ، بسيار ناراحت مىشويد و چون آتش شعله مىكشيد ، از صميم قلب به ديگران خدمت مىكنيد و در اين كار ترديد به خود راه نمىدهيد . 7 - كمال‌گرا ، باايمان ، اهل جروبحث ، يك‌دنده اما باحيا هستيد و هميشه جانب كار را رعايت مىكنيد . اگر دوست يا همسرتان شما را درك كند از زندگى عالى برخوردار مىشود . نگران تلفن‌هاى قطع‌شده نباشيد و به سخنان ديگران توجه نكنيد ، نوزادى شيرين در خانوادهء شما به دنيا مىآيد .