567 - « بيفشان زلف »
هواخواهِ توأم جانا و مىدانم كه مىدانى * كه هم ناديده مىبينىّ و هم ننوشته مىخوانى
ملامتگو چه دريابد ميانِ عاشق و معشوق ؟ * نبيند چشمِ نابينا خصوص اسرارِ پنهانى
بيفشان زلف و صوفى را بپابازى و رقصآور * كه از هر رُقعهء دلقش هزاران بت بيفشانى
گشادِ كارِ مشتاقان در آن ابروى دلبند است * خدا را يك نفس بنشين ، گره بگشا ز پيشانى
مَلك در سجدهء آدم زمينبوسِ تو نيّت كرد * كه در حُسنِ تو چيزى يافت بيش از حدّ انسانى
چراغافروزِ چشمِ ما نسيمِ زلفِ خوبان است * مباد اين جمع را يا رب غم از بادِ پريشانى
دريغا عيشِ شبگيرى كه در خوابِ سحر بگذشت * ندانى قدر وقت ، اى دل مگر وقتى كه درمانى
ملول از همزمان بودن طريقِ كاروانى نيست * بكش دشوارىِ منزل به يادِ عهدِ آسانى
خيالِ چنبرِ زلفش فريبت مىدهد ، حافظ * نگر تا حلقهء اقبالِ ناممكن نجنبانى
* توضيحات :
ملامتگو ( سرزنشكننده ) خصوص ( ويژه - مخصوص - قيد ) معنى بيت ( 3 ) ( گيسويت را تكان بده تا صوفى به بازى و رقص بيفتد تا از هر وصله لباس او هزاران بت غرور و ريا بريزد و معلوم شود كه او هنوز صاف و بىغش از شرك نيست ) گشادكار ( گشايش مشكل ) مشتاقان ( آرزومندان - عاشقان ) خدا را ( ترا به خدا قسم ) بنشين ( قرار بگير ) گره بگشا ( لبخند بزن ) معنى بيت ( 5 ) ( در حقيقت قصد فرشته در موقع سجده كردن حضرت آدم تو بودهاى زيرا حسن تو چيزى ما فوق و بالاتر از حد آدميزادگان است - تلميح ) معنى بيت ( 6 ) ( آنچه چشم ما را منور و روشن مىكند ، نسيم گيسوى زيبارويان مىباشد ، اى خدا زلف زيبارويان را از غم باد پريشان به دور نگه بدار ) معنى بيت ( 7 ) ( افسوس كه به خواب سحرگاهى فرورفتيم و زمان شادى صبحگاهى را از دست داديم ، اى دل به ارزش وقت زمانى پى مىبرى كه درمانده شوى و نتوانى آن را بدست آورى ) ملول ( تنگدل ) طريق كاروانى ( آيين معرفت و كارشناسى ) بكش ( تحمل كن ) دشوارى منزل ( مشكلات راه ) آسانى ( زمان شادى ) چنبر زلف ( حلقهء زلف ) نگر ( مواظب باش ) .
* ترجمه :
* نتيجه تفأل :
1 - خواجهء شيراز در بيتهاى 8 و 9 فرمايد : ( تنگدل از همراهان شدن رسم و روش معرفت و كارشناسى نمىباشد ، بلكه سختى و رنج پيمودن مراحل دشوار و مشكل به ياد روزگارى كه با دوست به خوشى و شادى بگذرانى قابل تحمل است ) ( اى حافظ ، خيال حلقهء گيسوى محبوب ترا فريب مىدهد زيرا بسيار دلفريب مىباشد ، به هوش باش تا حلقهء در خانهء امر محال را نكوبى كه دسترسى به زلف يار غير ممكن است ) با توجه به پند و موعظهء حافظ تصميم بگيريد .
2 - دچار ناراحتى شدهايد كه تصور آن برايتان مشكل است در حالى كه اگر به زندگى ديگران توجه كنيد ، خواهيد ديد كه زندگى شما بسيار موفقيتآميز بوده است اما شما با بىتوجهى و لجبازى آن را خراب مىكنيد و به سخن اين و آن گوش مىدهيد ، بهتر است عاقلانهتر عمل كنيد و با او مهربان و صميمى باشيد .
3 - از اينكه محبوب خانواده مىباشيد ، بايد بسيار خوشحال باشيد و تلاش كنيد تا اين محبوبيت را افزايش دهيد ، به زودى در كارى موفق مىشويد و سودى به دست مىآوريد ، سعى كنيد آن را بيهوده از دست ندهيد .
4 - فرزندم ، به قول « گوته » : « انجام آنچه را مىتوانى يا مىانديشى كه مىتوانى ، آغاز كنى در جسارت ، نبوغ و اقتدار و اعجاز نهفته است » .
5 - اگر تلاش كنيد و از رقيبان جلو بيفتيد ، آيندهاى درخشان در انتظار شما خواهد بود . چون رقيبان در راهند ، حسودان در كمين و طعنهزنندگان در انتظار .
6 - يكى از آشنايان به كمك شما نيازمند است ، سعى كنيد نياز او را برآورده سازيد ، و از مساعدت به ديگران دريغ نورزيد .