372
27 - [ به گوش جان رهى منهئى ندا درداد ]
ايضا له - 33 1
به گوش جان رهى منهئى ندا درداد * ز حضرت احدى لاالهالاالله
1 2
كه اى عزيز كسى را كه خواريست نصيب * حقيقت آنكه نيابد « 1 » به زور منصب و جاه
2 3
به آب زمزم و كوثر سفيد « 2 » نتوان كرد * گليم بخت كسى را كه بافتند سياه « 101 »
3
28 - [ بروز شنبهء سادس ز ماه ذىالحجّه ]
ايضا له - 31 1
بروز شنبهء سادس ز ماه ذىالحجّه * به سال هفتصد و شصت از جهان بشد ناگاه
1 2
ز شاهراه سعادت بباغ رضوان رفت * وزير كامل ابو نصر خواجه فتح اللّه « ( 1 ) » « 102 »
2
هامش
( 101 ) جبرگرايى
( 102 ) تاريخ وفات ابو نصر خواجه فتح الله
( 1 ) اين قطعه را در هيچيك از نسخ خطّى كه نزد اينجانب حاضر است نيافتم و فقط در نسخ چاپى ايران و هند موجود است و بنابرين هيچ معلوم نيست كه از خواجه باشد ولى چون متضمّن تاريخ وفات يكى از ممدوحين خواجه است ما نيز بتبع ساير نسخ چاپى آن را در اينجا درج كرديم ، و مراد از اين ابو نصر خواجه فتح اللّه بدون شبهه خواجه برهان الدّين فتح اللّه بن خواجه كمال الدّين ابو المعالى از وزراى معروف امير مبارز الدّين محمّد و يكى از ممدوحين خواجه است كه در اواخر سال هفتصد و شصت قريب دو ماه بعد از ميل كشيدن چشم امير مبارز الدّين به حكم شاه شجاع وزير مزبور را نيز بقتل آوردند ( حبيب السّير 2 : 3 : 25 ) ، ولى از سياق تاريخ آل مظفر از محمود گيتى مندرج در تاريخ گزيده ص 680 چنان برمىآيد كه وى قتل او را در سنهء 759 مىدانسته است ( رجوع شود براى شرح احوال اين وزير بحواشى آخر كتاب ان شاء اللّه تعالى ) ، - و مخفى نماناد كه متن حاضر مطابق چاپهاى طهران 1254 و 1259 و چاپ مشهد 1267 است ، ساير چاپها مصراع ثانى را چنين دارند :به سال هفتصد و هشتاد در جهان ناگاهو آن بدون شبهه تحريف نساخ و غلط فاحش است چه قتل وزير مزبور چنان كه در فوق ملاحظه شد از يكى از دو سنهء 759 يا 760 بيرون نبوده است و سنهء 780 بيست سال ديرتر از آن واقعه است ، و اين نكته را نيز ناگفته نگذريم كه از روى حساب ششم ذىالحجّه سال 760 ممكن نيست كه روز شنبه باشد چه غرّهء ذىالحجهء آن سال پنجشنبه بوده است پس يا « سادس » بايد تحريف نسّاخ باشد بجاى كلمهء ديگر يا شنبه سهو است بجاى روزى ديگر از ايّام هفته ،
( 1 ) . نيابد مراد و منصب و جاه
( 2 ) . سپيد