تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — صفحة 1552

مساهمون:

ص١٥٥٢

شرح بيتى از حافظ : مباش غره

غزل شمارهء 267 در ديوان حافظ به مطلع :
دلم ربودهء لولىوشيست شورانگيز * دروغ‌وعده و قتّال وضع و رنگ‌آميز
كه در آن ؛ اين بيت است :
مباش غرّه به بازىّ خود كه در خبرست * هزار تعبيه در حكم پادشاه‌انگيز
مصحح دانشمندِ آن در پايان نسخه‌بدلهاى اين بيت نوشته‌اند كه : « معنى اين بيت دانسته نشد . » علت ابهام در معنى اين بيت از آنجاست كه يكى « در خبرست » در اينجا غلط است كه صحيح آن چنان كه از نسخه‌بدلها برمىآيد « در ضرب است » مىباشد . و ديگر اين كه حافظ بيت را با اصطلاحات شطرنج متناسب كرده كه شرح و معنى بعضى از آنها از فرهنگها فوت شده است . و آنها عبارتند از : « بازى ، ضرب ، تعبيه ، حكم ، پادشاه انگيختن » كه با شرح آنها ؛ هم معنى بيت دانسته خواهد شد ، و هم وجه ترجيحِ : « در ضرب است » به جاىِ « در خبر است » دانسته شود .