به نقصهاى جزئى در حاشيه است . بدين ترتيب مىماند سه رديف غلط دستنويسى در متن اشعار كه يكى از آنها تنها نشانهء همزه است ( 357 - بتأييد ) و دو خطاى ديگر عبارتند از « گنج » بجاى « كنج » و « باد وى » بجاى « باد دى » .
اگرچه از سبك انشا و لحن عبارات مربوط به مقايسهء نسخهبدلها در اين صفحه پيداست كه اين عبارات نوشتهء علامه قزوينيست . اما با توجه به نشانههاى زير ، اين گمان تقويت مىشود كه علامه قزوينى شخصا متن چاپى را مقابله نكرده و آن غلطنامه در صفحهء آخر كتاب هم بوسيلهء او تنظيم نشده است :
1 - محققى به دقت و نكتهبينى علامه قزوينى كه در حاشيهء صفحه 370 حتى نقص يك نقطه را در نام « قدسى » غلط مىگيرد چطور ممكن است از 8 اشتباه در متن غزلها و 3 اشتباه در حاشيه ، كه زير عنوان « غلطهاى دستنويسى در متن چاپى » در صفحهء 117 كتاب حاضر ذكر شد ناديده بگذرد .
2 - در ضمن بحث « املاى ناهماهنگ » بخاطر اختصار از ذكر بعضى نكات املائى مانند تحرير « داغ دل » بجاى « داغدل » در مصرع « داغدل بود به اميد دوا بازآمد » و نظاير آن صرف نظر شد . اما ضمن مرور ديوان حافظ چاپ اوليا سميع ( حافظ مرجع قزوينى ) ملاحظه شد كه قزوينى با توجه به املاى « داغ دل » ، در حاشيهء صفحهء 46 اين كتاب چنين يادداشت كرده است : « داغدل ، مركبا يعنى كسى كه داغى به دل دارد و عاشق است » . پس با وجود چنين اصلاح و تذكرى در حاشيهء يك چاپ قديم ، مصحح چطور راضى مىشده است كه در متن چاپ خود ( غزل 174 ) « داغ دل بود » باقى بماند .
3 - در متن چاپى غزل 7 / 465 آمده است : « حافظ مدار اميد فرج . . . » ضبط نسخهء خطى خلخالى « اميد فرح » است . علامه قزوينى به اين مطلب
ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — صفحة 1399
مساهمون: شمس الدين حافظ
ص١٣٩٩