شيخ زين الدين على كلاه شيرازى
در مورد اين شخص - از نظر تاريخى و ادبى و جنبههاى ديگر - دوست بسيار گرامى و محقق نامى جناب ركنالدين همايونفرخ به تحقيق جامع و كاملى پرداخته و در كتاب مشروح و ذىقيمت حافظ خراباتى به تفصيل داد سخن دادهاند و بايد اقرار كرد كه اين چند سطر ، قطرهايست از دريا كه در اينجا نقل مىنمائيم :
« . . . شيخ زين الدين على كلاه شيرازى . . . كسى است كه با خواجه حافظ از روى رشك و حسد و عناد ، راه دشمنى و لجاج مىپيموده و چون صوفى و خانقاهدار بوده و خواجه حافظ با او از اين رهگذر به مبارزه مىپرداخته و بنابراين آنچه حافظ دربارهء صوفى حقهباز و شعبدهگر و بدگو و حسود در آثارش مىآورد متوجه به اين شخصيت است و از اين رهگذر بازشناخت او براى كسانى كه علاقه دارند معنى و مفهوم كنايهها و اشارهها و استعارهها و تعريضهاى خواجه را نسبت به مدعى و حسود و بدگو دريابند بديهى است حائز كمال اهميت و ارزش است .
. . . در آغاز ، لقب طنز و تعريض امير مبارز الدين محمد را ، « محتسب » داده بودهاند . . . .