حافظ قزوينى و حافظ خوانسارى
غزل شمارهء 195 . . . غلطخوانيها و تصحيفاتى كه در اين تصحيح « 1 » راه يافته ، و بعضى مطابق بعضى از متون مبنا بوده كه لازم بوده با كمك متون ديگر - از جمله متون معتبر چاپى كه به آنها اشاره شده - اصلاح مىشد ، و بعضى به دخالت ذوق و سليقهء شخصى است و با عدول از همه يا بعضى از متون مبنا . تصحيح متون ، آميزهاى از روايت و درايت مىخواهد ، و گرنه منعكس كردن همهء كژيها و كاستيها به معناى امانتدارى علمى و تمسك به متن ، كارى درست نيست ، و گرنه چاپ عكسى هر متنى ، علمىترين كار به حساب مىآمد .
منصفانه بايد گفت روايت يا تصحيح آقاى سهيلى خوانسارى ، همواره هم بيراه نيست و چندين مورد هست كه ضبط ايشان بر ضبط قزوينى ترجيح دارد ، از جمله : تركان پارسىگو . . . ( قزوينى : خوبان پارسىگو ) ؛ مىدمد هر كسش افسونى . . . ( قزوينى : مىدهد . . . ) ؛
هامش
( 1 ) . ديوان حافظ به تصحيح و اهتمام احمد سهيلى خوانسارى ، تهران انتشارات علمى ، 1364 .