« بعضى نشسته دانند برخى شكسته خوانند » به هر حال با توجه به معنى و مفهوم باد شرته شكى در اين اصل باقى نمىماند كه كشتى نشسته صحيح است و البته بايد توجه داشت كه ما آن را از كشتى شكسته به كشتى نشسته تصحيح نكردهايم بلكه با در دست داشتن ضبط نسخههاى خود و با توجه به معنى و مفهوم صحيح آن را ارجح دانستهايم . چنان كه گفته شد كشتى شكسته نيازى به باد شرطه ندارد و بنابراين خواجه حافظ مىفرمايد ما به قصد ديدار يار آشنا در كشتى نشستهايم و آمادهايم ولى رسيدن به اين آرزو و حصول به اين مقصود موقوف است به وزش باد موافق تا كشتى ما را به جانبى كه قصد كردهايم به حركت درآورد ، گفتنى است كه در قرون گذشته پيش از اختراع كشتىهاى بخارى كشتىهاى شراعى و بادى مدتها در سواحل و بندرها و يا گاه در ميان دريا به علت عدم وزش باد موافق متوقف مىماندند و يا در اثر وزش باد ناموافق نمىتوانستند حركت كنند و از اين رهگذر باد موافق يعنى شرطه براى كشتى نشينان و ناويان حايز كمال اهميت بوده است :
ركنالدين همايونفرخ ( حافظ خراباتى - جلد اول بخش چهارم . ص 2856 ببعد - چاپ 1352 ه . ش . ) 14 در نسخهء قزوينى « كشتىشكستگانيم . . . » آمده است ، ولى چون كشتى شكسته به كمك باد نيز به جائى نمىرسد ، و نمىتوان پذيرفت كه « شكستگانيم » در اين بيت به معناى ديگرى به كار رفته باشد ، و نيز تبديل اين دو واژه به يكديگر به رسم « خط فارسى » برگرداندنى است ، پس احتمال درستى . . . ( كشتىنشستگانيم ) به دليل تناسب با سبك شعر حافظ ، بيشتر است . . . .
محمود هومن ( كتاب حافظ - ص 399 - چاپ ارديبهشت 1347 ناشر « كتابخانهء طهورى » ) .
ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — صفحة 1334
مساهمون: شمس الدين حافظ
ص١٣٣٤