تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — صفحة 1061

مساهمون:

ص١٠٦١
الف - اين غزل در حافظ قزوينى و غنى ، و در بسيارى از نسخه‌ها نيامده است ؛ ! و ما از نسخه‌اى كه « سيزده سال پس از درگذشت خواجهء شيراز به رشتهء تحرير درآمده است » در اينجا نقل كرديم . ( - ديوان حافظ نسخهء 805 هجرى ، به اهتمام دكتر همايون‌فرخ ) . : ب - در « كهن‌ترين نسخه » كه در سطر بالا از آن ياد كرديم : « اى در چمن خودرو ، رويت چو گل خودرو » آمده كه بطور حتم ، سهو القلم كاتب است ؛ و چون در نسخ و مآخذ ديگر : « اى در چمن خوبى . . . » مشاهده شد - ما هم - همين را آورديم . ج - اى در چمن خوبى رويت چو گل خودرو . . . « غزل سستى است و به سهم خود يقين دارم كه از حافظ نيست . فقط در سه نسخهء چاپى من به نام حافظ طبع شده است و هيچيك از نسخ خطى من ، آن را به حافظ منسوب نداشته‌اند . چون ل . ق [ ل يعنى نسخهء چاپى سال 1322 ه‍ . ق لكنهور هند . - ق - ديوان حافظ به اهتمام سيد محمد قدسى شيرازى معروف به : حافظ قدسى ] در 1322 هجرى قمرى چاپ شده‌اند . نخستين نوبت انتساب اين غزل به حافظ تا آنجا كه منابع من نشان مىدهند در همان تاريخ يعنى پانصد و چند سال شمسى تمام بعد از مرگ حافظ به عمل آمده است . خود غزل نيز به كلى ناحافظوار است . و شايد بهترين بيتش اين باشد :
گفتى سخن خود را با يار ببايد گفت * اى كاش توانستم ، گفتن ، سخنى با او
با اين مقدمات جاى تعجب است كه يك بيت ازين غزل كه ذيلا نقل مىشود در دهانها افتاده است و باعث گمراهى عدهء زيادى از حافظ دوستان شده است :
استاد غزل سعدى است پيش همه‌كس اما * دارد سخن حافظ طرز سخن خواجو
. تا آنجا كه اطلاع دارم حافظ در اشعار خود فقط يك‌بار نام از
ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — صفحة 1061 | شمس الدين حافظ