حافظ قزوينى ، غنى : « آنجا بمال چهره و . . . » . ( ديوان حافظ به اهتمام سيد ابو القاسم انجوى شيرازى : « آنجا بساى چهره و . . . » : در حافظ قدسى - سيد محمد قدسى شيرازى - و چند حافظ مورد اعتماد ديگر هم همين است ) .
. . . اين بيت . . . از عظمت جام جم ستايش شده است . . . تعبير شاعرانهء « جرعهنوش مجلس جم » و رابطهء لطيف « جام » « جرعهنوشى » و « مجلس » از يك طرف ، و تشبيه ضمنى « جام » به « آئينه » و نيز پيوند « آئينه » با « پاكى سينه » و « آه » از طرف ديگر . . . ( بعلاوه ) از جهت معنا و رابطههاى دقيق تاريخى و اساطيرى و مسائل اجتماعى و حتى از لحاظ كيفيت تلفيق و تركيب حروف و موسيقى كلام از سوئى ديگر ( آن هم در يك بيت ) درخور ملاحظه است . . . محمد جعفر ياحقى - دانشگاه مشهد - مقالهء از چندين هنر حافظ - كتاب فرخنده پيام - ص 682 چاپ دانشگاه مشهد - بهمن 1359 - . « اى جرعهنوش مجلس جم . . . مجلس جم ، جام جهانبين ، سينهء پاك ، آئينه و آه . كلمات چنان زيبا پهلوى هم قرار گرفته كه خواننده از اين زيبانشينى الفاظ ، لذت مىبرد . و ، اين فصاحت را در كلام ساير شعرا نمىتوان يافت و اين بدايع را در بيشتر غزلهاى حافظ مىبينيم . . . از صفحهء ( 6 ) ديوان حافظ به اهتمام احمد سهيلى خوانسارى چاپ اول از انتشارات علمى ( تهران ) خيابان انقلاب ، - تاريخ طبع و انتشار 1364 ه . ش . .
. . . مىگويد كه رندى و مىپرستى او و به عبارت روشنتر تجليات « ملامتى » و قلندرى در مشرب او ، عكسالعمل « كردار اهل صومعه » و رياكاريها و خشونتها و بىصفائيهاى زاهد و صوفى و پيروان زاهد صومعهنشين و شيخ خانقاهى است . . . دكتر منوچهر مرتضوى - صفحهء 139 مكتب حافظ - چاپ ابن سينا - شهريور 1344 تهران .
ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — صفحة 1055
مساهمون: شمس الدين حافظ
ص١٠٥٥