[ تجلى اسطوره در ديوان شعر حافظ تأليف دكتر محمد سرور مولايى 1368 ه ، ش ، تهران ، انتشارات توس - ص 412 ] .
الف - « وقاص ، گردن شكننده و نام شخصى كه « سعد » پسر او از عشرهء مبشره است و او نيز از . . . تيراندازان است . ( بدر الشروح ؛ ص 543 ) .
: - ب - [ مصراع اول ] « رستم » و [ سعد ] « وقاص » [ مصرع دوم ] : هر دو « تيرانداز » و از پهلوانان نامدار : « مراعات النظير » در علم بديع : - ج - « دست ببرد » [ از رستم ] : غلبه كرد [ بر رستم ] . . . « حاجب » [ ابروى تو ] حاجب در لغت به معناى . . . « مانع » است . . . سعد پسر وقاص ، پهلوان تيراندازيست كه از اصحاب بوده ، حضرت پيغمبر ما صلى اللّه عليه و سلم در يك جنگ خطاب به او فرمودند : ارم يا سعد فداك ابى و امى . - . . .
محصول بيت :
ناوك غمزهء تو ، از رستم دست ببُرد
يعنى در فن تيراندازى به رستم تفوق جسته و از او بالاتر است . . . و حاجب ابرويت هم در تيراندازى از سعد بن وقاص پيش است يعنى در اين فن از او سبقت را برده ( حاجب به معناى دربان براى آنست كه بدون اجازه به كسى اذن دخول نمىداد و مانع مىشد به همين جهت به معناى مانع گرفته شده ) شرح سودى بر حافظ - مجلد سوم - سال 1343 - ص 1676 - .
در اين بيت : « دود » ، « آتش » ، « پروانه » - داراى صنعت بديعى مراعات النظير است .
مصراع دوم :
كه چو دوديم . . .
عين ضبط قدسى . - نسخهء خطى محدود به نيمهء اول قرن دهم - لكنهور هندوستان ؛ حافظ يغما و قاآنى . - و غيره و غيره است . ( حافظ محيط طباطبائى :
« كه چو گرديم ، هميشه . . . »
. ) ايضا حافظ يكتائى :
« كه چو گرديم . »
. « شمع » و « پروانه » - صنعت « مراعات النظير » . يكى از ادبا نوشته است كه [ اين دو و امثال آن را ] نيز مىتوان در شمار « صنعت مطابقه - تضاد » به حساب آورد .