: الف - حافظ ق - غ : « از آب ديده گل . . . » .
: ب - « . . . « از آب باده » بر « از آب ديده » رجحان دارد زيرا مقصود شاعر رفع دلتنگى و به عشرت گرائيدن است . » استاد اديب برومند ( غزليات حافظ ، انتشاراتى پاژنگ 1367 ه . ش تهران . ص 369 ) : ج - « . . . از آب باده گل كن » در اين نسخ حافظ آمده است ( و ، نيز در نسخههائى كه نوشتن نام آنها ضرورتى ندارد ) : « خانلرى - انجوى - دكتر سليم نيسارى - اديب برومند - دكتر حسين الهى - دكتر يحيى قريب - جلالى نائينى و دكتر نذير احمد - پژمان بختيارى - دكتر عيوضى و دكتر بهروز - ايرج افشار . » : الف : حافظ قزوينى - غنى : « كز زلف يار گفتند . » : ب - نسخههاى پير حسين كاتب ( خطى ) ، دكتر خانلرى ( چاپى ) ، و . . . « حسن يار » .
: ج - « . . . « حسن يار » در اينجا بر « زلف يار » برترى دارد . » ص 369 غزليات حافظ به تحقيق : اديب برومند . ( ناشر : پاژنگ ) .
. . . « حافظ قزوينى : درياست مجلس او . . . زيان رسيده . » - « خانلرى : مجلس او . . . زيان كشيده . . . » - « پير حسين كاتب ( حافظ خطى ) :
درياست مجلس شاه . . . زيان رسيده . . » . - « . . . « درياست مجلس شاه درياب وقت و درياب [ درياب آخر بضم دال ] بر ضبط نسخ قزوينى و خانلرى ترجيح دارد . . . مجلس شاه را كه مثل دريا گوهرخيز است درياب و گهر بياب و زيان خود را با اين تجارت جبران كن . . . زيان كشيده با زيان رسيده تفاوتى ندارد . » اديب برومند . غزليات حافظ . ص 369 چاپ اول 1367 خورشيدى . - ( در ديوان نفيس معتبر و به قطع رحلى با نام « حافظ به سعى سايه » ، آخرين بيت غزل يعنى مقطع ، مطابق است با همين ديوان ما كه در دست شماست ) . ناگفته نگذارم كه به جز بيت ششم كه در آنجا . . . معراج آفتاب . . . آمده ، تمام نه بيت غزل در اين دو ديوان ( حافظ حائرى و حافظ سايه ) عينا مانند يكديگر بوده هيچ تفاوتى وجود ندارد .
ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — صفحة 415
مساهمون: شمس الدين حافظ
ص٤١٥