دسترس داشتم مطلع اين غزل را در اين ديوان نوشتم - و در « توضيحات » اواخر كتاب هم مطلبى با عنوان « مرحوم قزوينى به راه خطا رفته » افزودم - و چون خواجهء شيراز شعرهاى خود را بعدا تصحيح مىكرده بنابراين بطور قطع نمىتوان گفت كه « اين » از حافظ است ، يا « آن » از حافظ نيست مگر - كلمه يا عبارت - صحيح نباشد ، تا اينكه اخيرا ديوان حافظى كه سيزده سال پس از وفات او نوشته شده يعنى نسخهء 805 هجرى متعلق به دكتر همايونفرخ بدستم آمد و در اين كتاب ، مطلع غزل اينست :
حافظ خلوتنشين دوش به ميخانه شد * از سر پيمان برفت با سر پيمانه شد .
كه از هر لحاظ بيتى است جامع و كامل .
پادشا : يكى از معانى پادشاه نيز « خداوند تبارك و تعالى » مىباشد . ( در بعض نسخ : « . . . بارگه كبرياست » . ) نسخى از ديوان : « دل بر دلدار . . . » و نسخى ديگر : « دل سوى دلدار . . . » حافظ قزوينى و غنى : « دل بر دلدار . . . » . دو واژهء « بر » در مصراع ، لزومى نداشته است .
الف - بيت دوم غزل : صوفى مجنون . . . دوش به يك جرعه مى . . . خانلرى و اديب برومند - زود به يك جرعه . . . خانلرى -
( منزل حافظ كنون بزمگه كبرياست . . .
اديب برومند . ) .
: - ب - ( غزل : حافظ خلوتنشين . . . ) با چند تفاوت جزئى برابر است با متن همين غزل در [ ديوان « حافظ به سعى سايه » [ هوشنگ ابتهاج ] در 718 صفحه به قطع رحلى كه هم معتبرست و هم در كمال نفاست به طبع رسيده از « انتشارات توس » - تهران - 1373 شمسى . ] .
: - ج - ( مصرع دوم بيت ثانى غزل : صوفى مجلس . . . ) : باز ، به يك جرعه مى « حافظ قزوينى » . - . ( دوش به يك جرعه . . . « حافظ به سعى سايه » ) .
: - د - [ در مصرع دوم بيت دوم : « باز » به يك جرعه . - نيز در مصرع دوم بيت سوم : « باز » ! به پيرانهسر . . . » ! تكرار « باز » خوش آيند نمىباشد ] .
: - ه - در همين بيت ، در واژهء « دى » و « دوش » با توجه به علم بديع ، داراى صنعت : « مراعات نظير يا مراعات النظير » است . ( ح ) .