مرحوم آيت اللّه العظمى حائرى در همهجا طنينافكن شد و ايشان با يك دنيا شور و شوق در اوائل سال 1336 ق - هنگامى كه نوزده ساله بود - به سوى اراك حركت كرده و در مدرسه آقا سيد ضياء الدين به فراگيرى دانش اسلامى پرداخت . پس از فراگيرى سطوح عاليه در سال 1337 ق به درس مرحوم حاج شيخ مشرف شده و تا سال 1340 ق در محضر آن مرد بزرگ شاگردى نموده و از درس فقه و اصولش بهرهها برد .
با مهاجرت آيت اللّه العظمى حائرى به قم در سال 1340 ق و انتقال حوزه علميه بدين شهر ، « 1 » و دعوت مخصوص استاد از شاگرد سختكوش خود ، « 2 » ايشان - در سنّ 24 سالگى - به قم مشرّف شده و در مدرسه فيضيه ساكن مىشود . استاد با مشاهده نبوغ و استعداد و فهم و هوش شاگرد تيزبين خود به دو بسيار علاقمند شده و او را جزو حواريين و اصحاب خاصّ خويش قرار داده و توجه مخصوصى به او نشان مىدهد .
خطيب شهير مرحوم حجة الاسلام و المسلمين آقاى انصارى رحمه اللّه فرموده بودند :
زمانى اراكيها آمده بودند و از مرحوم آقاى حائرى درخواست مىكردند كه آيت اللّه گلپايگانى را براى اداره امور دينى و تأسيس حوزه علمى اراك اعزام نماييد .
آقا در جوابشان فرموده بود :
« من مىخواهم او را آقاى دنيا بكنم ، شما مىخواهيد او را آقاى اراكش بكنيد ! ؟ » و راضى به رفتن ايشان به هيچوجه نشده بودند .
هامش
( 1 ) . جريان مهاجرت آن رادمرد و تأسيس حوزه را ببينيد در : آثار الحجة 1 / 14 - 17 .
( 2 ) . معظم له خود مىفرمودند : آقاى حائرى در نامهاى به من نوشتند : من در قم ماندنى شدم ، شما هم بيائيد كه نان جوى پيدا مىشود و با هم مىخوريم . و عين نامه اكنون نزد من موجود است .
و اين شدّت علاقه استاد به شاگرد فرهيختهاش را نشان مىدهد .
در آثار الحجة ، ج 2 ، ص 72 مىنويسد : از همان زمان شدت استعداد و استقامت سليقه وجودت ذهن و انتقالات بديعه ايشان طرف توجه مخصوص حضرت آيت اللّه حائرى واقع شد . . . » .