گفتار سيزدهم بررسى موارد ناهماهنگى مسائل مربوط به ديات با مقتضيات زمان « 1 »
مقدمه
اين جانب در خصوص موارد ديات مندرج در قانون مجازات اسلامى نظرات خاصى دارم ، كه با توجه به مدت طولانى اشتغال به كار قضايى و لمس مشكلات اجرايى ، در قالب مقالات متعدد بيان نمودهام ، كه در همين مجموعه ذكر شده است .
اين جانب معتقدم كه مىتوان موارد مربوط به ديات را بگونهاى تصويب نمود كه هم نيازها را مرتفع نمايد و هم در چهارچوب اسلام باشد و اگر چنين نشود ، روزى اين قوانين كنار گذاشته مىشود ، چنانچه در ابتداى مشروطيت اين عمل انجام گرفت .
شارع مقدس انواع ششگانه ديات را براى كمك به جانى مقرر فرموده است ، يعنى خواسته است مقتضيات مكانى اشخاص ، نه فقط زمانى را در نظر بگيرد . « 2 » در مواردى جانى قادر بوده ، شتر بدهد ، گفتهاند شتر بده ، اهل تجارت بوده ، مىتوانسته درهم و دينار بدهد ،
هامش
( 1 ) - مطالب اين گفتار ، بر گرفته از سخنرانى استاد است كه در حضور جمعى از اهل علم و حقوقدانان ايراد گرديده و همراه با پرسش و پاسخ مىباشد . لازم به ذكر است پارهاى از محورهاى مورد بحث در دو مقالهء قبلى و مقاله ضمان عاقله نيز آمده است .
( 2 ) در روايات شيعه و سنى نيز به اين موضوع اشاره شده است .