گاو كه در عرف آنها را گاو گويند . سيم : دويست حلّه و هر حلّه دو جامه از برد يمانيست و معتبر آن است كه اسم جامه بر آن صادق آيد . چهارم : هزار فرد گوسفند به طريقى كه در گاو مذكور شد و مىبايد كه قيمت هر بيست گاو ده مثقال طلا يا صد و بيست درهم باشد . پنجم : هزار مثقال طلاى شرعى .
ششم : ده هزار درهم شرعى نقره و در اين شش چيز فرقى ميان قتل عمد و شبيه عمد و خطاء نيست ، مگر سه چيز ، اول صد شتر . چه در صورتى كه به خطاء كشته باشد ، صد نفر شتر به اين طريق بايد داد كه در حديث صحيح تصريح به آن وارد شده كه بيست شتر ماده يكساله و بيست شتر نر دوساله و سى شتر سهساله و در شبيه به عمد آنچه در صحيح وارد شده چهل شتر پنجساله و سى شتر سهساله و سى شتر دوساله .
دوم آنكه در صورتى كه به عمد يا شبيه به عمد كشته باشد خونبها را از مال خود مىدهد و در صورتى كه به خطا كشته باشد عاقله مىدهند . سيم آنكه در قتل عمد خونبها را در مدت يك سال مىگيرند و ابتداى سال از وقت كشتن است ، تا آخر سال و در زياده از يك سال دادن ( ديه ) جايز نيست ، مگر به رضاى ورثه مقتول بخلاف قتل خطا كه در سه سال هر سال ثلث خونبها را تا آخر سال از عاقله بايد گرفت و در شبيه به عمد در دو سال از مال قاتل بايد گرفت تا آخر سال .
2 - 5 - كلام علامه حلّى
علامه حلّى در تحرير الاحكام مىفرمايد : « دية المسلم احد الستة اما مائة ابل او مأتا بقره او مأتا حله او الف شاة او الف دينار او عشرة آلاف درهم . »
3 - 5 - كلام شيخ طوسى در مبسوط
شيخ طوسى مىفرمايد : « و كل واحد من هذا الاجناس الستة اصل فى نفسه و ليس بعضها بدلا عن بعض . » « 1 » و نيز مىگويد :
« و كل من كان من اهل واحد من ذلك اخذ ذلك منه مع الوجود ، فاذا لم يوجد اخذ احد
هامش
( 1 ) - شيخ طوسى : مبسوط ، ج 7 ، ص 118 .