شود . هدف در اين مقاله اين است كه ثابت نمائيم ، اساس و پايه ديه در صدر اسلام بر قيمت شتر بوده و با تفاوت قيمت شتر ، ساير قيمتها در نوسان بودهاند . در اين زمان اگر ممكن باشد ، بر پايه همان رويه و روش عمل كرده ، عمل مىنمائيم و اگر در عمل به اين روش دچار بن بست شويم ، لازم است دولت جمهورى اسلامى كه داراى اختيارات شرعى است ، با در نظر گرفتن مصالح و عدل و قسط اسلامى ديه خاصى با عنايت به ضرر و زيانهاى وارده در نظر گيرد و از اين راه به اهداف بلند و عالى اسلامى نايل گردد .
5 - بحث فقهى و قانونى درباره انواع ششگانه ديات
در متون فقهى و به تبع از آنها در ماده 297 قانون مجازات اسلامى آمده است :
« ديه قتل مرد مسلمان يكى از امور ششگانه ذيل است كه قاتل در انتخاب هر يك از آنها مخيّر مىباشد و تلفيق آنها جايز نيست :
1 - يكصد شتر سالم و بدون عيب كه خيلى لاغر نباشند .
2 - دويست گاو سالم و بدون عيب كه خيلى لاغر نباشند .
3 - يك هزار گوسفند سالم و بدون عيب كه خيلى لاغر نباشند .
4 - دويست دست لباس سالم از حلّههاى يمن .
5 - يك هزار دينار مسكوك سالم و غير مغشوش كه هر دينار يك مثقال شرعى طلا به وزن 18 نخود است .
6 - ده هزار درهم مسكوك سالم و غير مغشوش كه هر درهم به وزن 6 / 12 نخود نقره مىباشد .
تبصره - قيمت هر يك از امور ششگانه در صورت تراضى طرفين و يا تعذر همهء آنها پرداخت مىشود . »
1 - 5 - كلام شيخ بهايى
مرحوم شيخ بهايى در جامع عباسى مىگويد :
خونبهاى مرد مسلمان در صورتى كه كسى او را به غير حق عمداً كشته باشد و از هر دو طرف به خونبها راضى شوند ، يكى از شش چيز است ، اول :
صد نفر شترى كه پنج سال يا بيشتر داشته باشند و علت دار و لاغر نباشند و قيمت هر شتر ده مثقال طلا يا صد و بيست درهم باشد . دوم : دويست رأس