تعطيل كنم . اگر چه در نهايت امير المؤمنين او را بخشيد ، از اين دسته روايات استفاده مىشود كه اگر كسى بعد از ارتكاب گناه در نزد حاكم اقرار به گناه كند حد بر او جارى مىشود . حال چگونه مىتوان اين نظريه كه « توبه عامل سقوط مجازات است » و نظريه « اقرار بعد از توبه در نزد حاكم ، موجب اجراى حد مىشود » با همديگر جمع نمود ؟
شيخ بهائى در اين مورد مىفرمايد : اگر حد باشد مكلف بين « اقرار در نزد حاكم و در نتيجه اقامه حد بر او » و بين « پوشاندن گناه و اكتفاء به توبه و در نتيجه سقوط حد » مخير است . و مىفرمايد : « اگر حد باشد مكلف مخير است كه يا اقرار كند و يا اقرار نكند و در نزد خويش و خدايش توبه كند . اگر در نزد حاكم اقرار كند ، حد بر او جارى مىشود و اگر گناه را مخفى كند و سپس از آن توبه كند حد ساقط مىشود . البته در اين مورد بايد توبه قبل از قيام بيّنه در نزد حاكم محقق شود . » « 1 »
مقتضاى جمع اين است كه اگر بين خود و خداوند تبارك و تعالى توبه كند ، توبه محقق شده و مسقط مجازات خواهد بود و اگر بعد از توبه با مراجعه به حاكم و اقرار در نزد او تقاضاى اجراى حد نمايد ، در اين صورت حد بر او جارى مىشود . ظاهر از كلمات فقها اين است كه اگر قبل از حضور در محكمه توبه كند كافى بوده و مسقط مجازات خواهد بود و در صورت رجوع به حاكم و اقرار در نزد او حد اجرا مىشود . « 2 »
2 - احراز توبه
از آنجا كه توبه از امورى است كه تنها از طرف تائب معلوم مىشود و از باب لا يعلم الا من قبله مىباشد ، اگر متهمى ادعاى توبه نمايد و حاكم در توبه كردن او ترديد داشته باشد در اين صورت توبه او پذيرفته است . مگر اينكه يقين به كذب وى باشد .
هامش
( 1 ) . اربعين ، شيخ بهائى ، ( ره ) چاپ سنگى ، كتابخانه مدرسه عالى شهيد مطهرى : ( ان كان حداً فالمكلف مخيراً ان شاء امر بالذنب عند الحاكم ليقام عليه و ان شاء ستره و اكتفى بالتوبه منه فلا حد عليه حينئذ ان تاب قبل قيام بينة عند الحاكم . )
( 2 ) . رك به : سقوط مجازات در حقوق كيفرى اسلام و ايران ، عباس شيرى ، ص 80 به بعد .