انجام گيرد . كه در اينجا تأكيد بر مطلب در قسمت دوم آيه شريفه قرآن يعنى
« . . . ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ »
مىباشد . در روايات نيز نسبت به تعجيل در توبه و عدم تأخير آن تأكيداتى شده است . رسول اللَّه ( ص ) فرمودند : يا بن مسعود ! تقدم الذنب و تؤخر التوبة ، و لكن قدم التوبة و أخّر الذنب ، فان اللَّه تعالى يقول فى كتابه بل يريد الانسان ليفجر امامه « 1 » .
امام جواد ( ع ) مىفرمايند : « تأخير التوبة اغترار و طول التسويف حيرة . . . » « 2 » حضرت على ( ع ) نيز مىفرمايند : « ان فارقت سيئة فعجل محوها بالتوبة » « 3 »
ترك گناه آسانتر از توبه است
از ديدگاه اسلامى پيشگيرى از جرم مهمتر از مقابله با جرم است . اگر چه توبه موجب عفو و سقوط مجازات مىشود ، لكن ترك گناه و عدم ارتكاب جرم آسانتر از توبه كردن است . چرا كه طبيعت انسانى بگونهاى است كه با انجام عمل به آن خو كرده و ترك و دورى از آن براى او مشكل مىشود و از طرفى ممكن است در اثر سهل انگارى و تسويف در توبه - كه در روايات از آن نهى شده است - توفيق توبه را نيابد . در نتيجه آسانترين راه ، ترك گناه و جرم از سوى مجرم و گناهكار است .
بنابراين از ديدگاه حقوق جزاى اسلامى اگر تغيير و تحول باطنى در مجرم پديد آيد و به واقع مجرم اصلاح شود مجازات او لغو مىشود ، ولى اين تأسيس حقوقى سبب جرى شدن افراد نسبت به ارتكاب جرم و گناه نمىشود . چرا كه پذيرش توبه و احراز آن داراى شرايط خاصى است و مهمتر از همه اسلام با تمهيدات خاص خود انسانها را بيشتر از همه به ترك گناه و جرم و در صورت ارتكاب به توبه و روى گردانى واقعى از آن دعوت مىكند . در اين زمينه امير المؤمنين عليه السلام مىفرمايد : « ترك الذنب اهون من طلب التوبة . » « 4 »
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، ج 77 ، ص 104 .
( 2 ) . همان ، ج 6 ، ص 30 .
( 3 ) . همان ، ج 77 ، ص 208 .
( 4 ) . همان ، ج 73 ، ص 364 .