مىنگرد ، بطورى كه ديگر دليلى براى احساس گناه و نقص خود نمىبيند . در نتيجه سرزنش وجدانش تخفيف مىيابد و براى پذيرش « خود » آمادهتر مىشود و سرانجام ، اضطراب و عوارض بيمارى روانىاش را از بين مىرود .
قرآن روش « توبه » را كه روشى بىنظير و موفق براى درمان احساس گناه است ، به ما ارائه مىدهد . زيرا توبه بازگشت به سوى خداوند متعال ، سبب آمرزش گناهان و تقويت اميد انسان به جلب رضايت الهى است و به همين دليل موجب كاهش شدت اضطراب انسان مىشود . علاوه بر اين ، توبه غالباً انسان را به اصلاح و خودسازى وامىدارد و شخصيت او را طورى آماده مىكند كه بار ديگر در دام خطاها و گناهان گرفتار نشود و همين امر به انسان كمك مىكند كه ارزش خود را بيشتر بشناسد و اعتماد به نفس و رضايت ، در وى افزايش يابد و اين مسائل به نوبه خود به تثبيت احساس امنيت و آرامش روانى انسان منجر خواهد شد . « 1 »
« قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
« 2 »
وَ مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ، ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفُوراً رَحِيماً .
« 3 »
»
خداوند سبحان در آيه 222 سوره بقره مىفرمايد :
« إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ »
و بدين گونه توبهكنندگان به جمع محبوبين خدا و كسانى كه خداوند تبارك و تعالى آنها را دوست مىدارد ، مىپيوندند .
پيامبر گرامى اسلام صلوات اللَّه عليه مىفرمايد : « ليس شيء احب من مؤمن تائب او مؤمنة تائبة » « 4 » و بدين گونه پيامبر اسلام ( ص ) نيز محبوبترين چيز را در نزد خداوند « توبهكنندگان » معرفى مىكند .
اهميت و عظمت توبه را اين گونه از زبان شريف امام باقر عليه السلام مىشنويم :
« ان اللَّه تعالى اشد فرحاً بتوبة عبده من رجل اضل راحلته و زاده فى ليلة ظلماء فوجدها فاللَّه اشد فرجاً بتوبة عبده من ذلك الرجل براحلته حين وجدها . » « 5 »
« خوشحالى خداوند نسبت به توبه بندهاش از خوشحالى شخصى كه زاد و
هامش
( 1 ) . قرآن و روانشناسى ، دكتر محمد عثمان نجاتى ، ترجمه عباس عرب ، ص 376 .
( 2 ) . زمر ، 53 .
( 3 ) . نساء ، 110 .
( 4 ) . بحار الانوار ، ج 6 ، ص 21 ، ميزان الحكمه ، محمدى رىشهرى ، ج 1 ، ص 541 .
( 5 ) . كافى ، محمد يعقوب كلينى ، ج 2 ، ص 435 ، ميزان الحكمه ، محمدى رىشهرى ، ج 1 ، ص 541 .