و با او بيعت كرد ، سپس مردم برخاستند و بيعت كردند .
و گويند كه وليد بر منبر شد و حمد و ثناى خداوندى به جاى آورد و گفت « اى مردم آنچه را كه خداوند پيش اندازد ، كس واپس نتواند انداخت و آنچه را كه واپس اندازد ، كس به پيش نتواند انداخت . يكى از فرمانها و مقدرات خداوندى كه آن را بر همه حتى پيامبران و حاملان عرش خود مقرر داشته است ، مرگ است . اينك ولى اين امت به جايگاه نيكوكاران رخت كشيد ، همراه با اعمالى كه خداوند بر او مقرر داشته بود . چون شدت در برابر گناهكار و نرمى در برابر اهل حق و فضيلت و اقامهء آنچه خداوند معين كرده از شعاير اسلام و به جاى آوردن حج و نگهدارى از ثغور و حمله و هجوم بر دشمنان خدا و او در اين كارها نه ناتوان بود و نه افراط كار .
اى مردم ، بر شماست كه طريق فرمانبردارى پيش گيريد و همراه با جماعت باشيد كه شيطان با كسى است كه از جماعت به انفراد گرايد . اى مردم ، هر كس راه خلاف پويد و خلاف خود آشكار كند ، سر از تنش خواهيم انداخت و آن كه سكوت كند با دردى كه در درون دارد ، خواهد مرد . » اينها بگفت و از منبر فرود آمد .
حكومت قتيبة بن مسلم بر خراسان و اخبار آن
در سال 86 قتيبة بن مسلم از سوى حجاج به امارت خراسان رفت . به عرض سپاه پرداخت و مردم را به جهاد دعوت كرد . كار جنگها را به اياس بن عبد اللّه بن عمرو سپرد و او را در مرو نهاد و عثمان السعيدى [ 1 ] را عهدهدار جمع خراج نمود . در طالقان كه بود دهقانان بلخ نزد او آمدند و همراه او روانهء جهاد شدند . چون از جيحون بگذشت ملك چغانيان با هدايايى بيامد .
زيرا ملك اخرون و شومان [ 2 ] كه همسايهء او بود ، او را آزار مىداد . ملك چغانيان سرزمين خود را تسليم قتيبه نمود و قتيبه روانهء اخرون و شومان شد و آن دو از طخارستان بودند . ملك اخرون و شومان به فديه تن در داد و آن مال ادا كرد . قتيبه بگرفت و به جانب مرو روان شد . قتيبه ، برادر خود ، صالح بن مسلم را بر سپاه فرماندهى داد و او را در آن نواحى نهاد .
صالح پس از بازگشت قتيبه كاشان و اورشت از بلاد فرغانه را بگشود ، سپس اخسيكث را فتح كرد كه شهر قديم ناحيهء فرغانه بود . نصر بن سيار [ 3 ] نيز با او بود و در اين جنگ امتحانى نيكو داد .
بعضى گويند كه : قتيبه در سال 85 به خراسان رفت ، از جمله اسيران او ، زن برمك بود .
برمك در نوبهار بود ، چون اسيران را ميان سپاه بخش كردند ، اين زن نصيب عبد اللّه بن مسلم برادر قتيبه شد . عبد اللّه با او جفت شد و زن آبستن گرديد . اين فرزند ، خالد برمكى بود . چون
هامش
[ ( 1 ) ] عثمان بن السعدى .
[ ( 2 ) ] سومان .
[ ( 3 ) ] يسار .