منطق و مباحث الفاظ ( مجموعه متون و مقالات تحقيقى ) — صفحة 485

مىكند كه ميان اين دو تفاوتى هست ، هر چند اين تفاوت تنها يك تفاوت ظاهرى ميان اين دو قسم لفظ است . ارسطو مىگويد « در مورد الفاظ مشترك گاهى معانى مختلفى كه اين الفاظ بر آنها اطلاق مىشود از هم خيلى دورند ، اما گاهى هم با يكديگر چه از نظر مشابهت و چه از نظر تعميم نزديك‌اند ، در نتيجه به نظر مىآيد كه مشترك نباشند ، و حال آنكه هستند « 1 » . گذشته از اين در آن عبارتى كه از طوبيقا نقل كرديم و نشان داديم كه ارسطو ميان آنچه اسكندر افروديسى الفاظ مشكك مىخواند و الفاظ مشترك فرق مىگذارد اشاره‌اى هم به الفاظ متشابه شده است كه حاكى از آن است كه وى اين گونه الفاظ را در زير الفاظ مشكك مىگذارد . در آنجا در پايان بحثش دربارهء اينكه چه چيز را الفاظ مشكك مىخواند ، ارسطو مىآورد كه « اين قاعده در مورد الفاظى كه به يكديگر نسبت اضافى دارند نيز صادق است ، زيرا مواردى از اين قبيل عموما موارد الفاظ اضافى است » « 2 » آنچه ارسطو مىخواهد بگويد اين است كه الفاظ نسبى ( اضافى ) از زمرهء الفاظ مشكك هستند . اما ارسطو تشابه را به نوعى نسبت ( اضافه ) تعريف مىكند « 3 » ، در نتيجه الفاظ متشابه بنا بر گفتهء او ، مىبايست در زير الفاظ مشكك قرار گيرد . به احتمال قوى دشوارترين شرحى كه از الفاظ مشكك بيان شده است آنست كه موسى ابن ميمون يهودى در دو كتاب خويش