و « خانه » و لفظ « حقيقى » در اطلاق بر « بندگى » و « دانائى » « 1 » . ب . ( 1 ) الفاظى كه بر اشياء به حسب تقدم و تأخرشان اطلاق مىشوند مانند لفظ « ذات » در اطلاق بر بسيارى از مقولات و اجناس آنها « 2 » . « مهم مه شيهيه يحسم اليهم ( بمدرجه و هقدمه و ايحور ) [ بمدرجت هقديمه و هايحور ] كيحس هربه مهما مروت و مينيهم ال هعصم » . در اينجا من واژهء عبرى « عصم »
substantia
را بازتاب واژهء عربى ذات معادل يونانى
to ti esti
مىدانم نه واژهء عربى جوهر كه معادل آن در يونانى
ousia
است . از اين رو ، در اينجا مىتوان عبارت ابن رشد را منعكسكنندهء اين عبارت ارسطو در ما بعد الطبيعه
( Metaphysics Vll , 4 , 1030 a , 17 - 23 )
دانست كه مىگويد « تعريف مانند ذات يك
هامش
( 1 ) - «Et earum sunt guae dicuntur nomine derivato a nominibus , ut si dixeris phlebotomum medicinalem ( et pharmacum mediciale . exercita - tionem salubrem et signum salubre ) . ( locum bonum et domum bonam , veram servitutem et veram sapientiam ). « و مهم مه شيامر بشم هنجزر مشموتيو كامرك از مل رفوايى و سم رفوايى و هتعملوت برياويتى و سيمن برياويتى » .
در اين عبارت لاتينى عبارت ميان دو قلاب از عبرى گرفته شده و عبارت ميان دو پرانتز از عبرى حذف گرديده ، مثال اصطلاح « پزشكى » همچنين در تلخيص ما بعد الطبيعه ابن رشد آمده نگاه كنيد به :( Averroes Compendio de Metafisica , ed . Quiros , 1919 , llpara . 3 , p . 37 )آنجا كه او يك مثال هم از اصطلاح « سپاهى » مىافزايد .
( 2 ) -Quaedam comparantur ad ipsam secundum prioritatem et poster - ioritatem , sicut est comparatio multorum praedicamentorum et specierum eorum ad substantiam. شىءto ti estiچندين معنا دارد ، زيرا ذات به يك مفهوم معناى جوهر )ousia )و شىء جزئى را دارد ، و به مفهوم ديگر به معناى هر يك از مقولات ، كم ، كيف ، و مانند آن است .
زيرا همچنانكه « وجود » )to estin )بر همه چيز تعلق مىگيرد ، اما نه به يك معنا ، بلكه بر چيزى به تقدم و بر چيزى به تأخر ، همين طور هم ذاتto ti estinبر جوهر على الاطلاق و بر مقولات ديگر به نوعى ديگر تعلق مىگيرد . اينكه واژهء جوهرsubstantiaرا در اين عبارت ابن رشد نمىتوان به معناى لفظى آن گرفت از خود متن هويداست .