تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق و مباحث الفاظ ( مجموعه متون و مقالات تحقيقى ) — صفحة 412

مساهمون:

ص٤١٢

از ديگران تحقق مىيابد . اما بهترين وسيله براى ايجاد جوهر نطق كه مفاهيم كلى است فهم لغت است و رابط اصلى با بين افراد ، لغات مشترك است ، زيرا با داشتن لغت مشترك مىتوان مفاهيم مشترك ايجاد كرد . بنا بر اين شناختن لغت با دارا شدن مفهوم همزمان با يكديگرند و بلكه دانستن نامها پيش از درك مفاهيم است ، زيرا كودك در آغاز نام چيزها را مىپرسد و بعد از آن تدريجا مفاهيم گوناگونى از آن در ذهن حاصل مىكند ، و در درجهء دوم بعد از لغت تنها چيزى كه مؤثر در فراهم شدن مفاهيم عقلانى است شناختن خط است . ناصر خسرو علوى در اين باب مىگويد : « ميانجى ميان خداوند علم و ميان حاضران قول است و ميانجى به ميان او و ميان غائبان نوشته است » « 1 » و باز مىگويد : « قول حكايتى است از آنچه اندر نفس داننده است و كتابت حكايتيست از قول او » « 2 » و باز گويد : « اگر كسى پرسد كه قول چيست ، جواب او آنست كه قول نامها است ترتيب كرده كاندر زير او معنى است ، و اگر گويد نام چيست ، گوئيم حرفها است ترتيب كرده به اتفاق گروهى كه دليلى كنند بر عينى از اعيان . » « 3 » از اين عبارتها به خوبى دانسته مىشود كه يگانه وسيله ، براى ايجاد مفاهيم مشترك و برقرار شدن رابطه و انس ما بين افراد ، آشنا شدن با لغات و خط و زبان يكديگر است ، و همان لغت و خط مشترك است كه مفاهيم انسانى را از نسلى به نسل ديگر و از ملتى به ساير ملل منتقل مىسازد ، و مردم هر قدر داراى مفاهيم مشترك باشند با يكديگر بيشتر انس و ارتباط خواهند داشت . رابطه ما بين لفظ و معنى و خط تا حدى كامل است كه از قديم در مقدمهء باريرميناس از فن منطق كه مورد گفتگوى ماست خط و لفظ و معنى را تجليات گوناگون وجود عينى اشياء مىشناختند و مىگفتند كه براى هر چيزى چهار وجود است :

هامش
( 1 ) - زاد المسافرين ، چاپ افست رشديهء تهران از چاپ برلين ص 7 .
( 2 ) - همان ، كتاب ص 8 .
( 3 ) - زاد المسافرين ، چاپ افست رشديهء تهران ، از چاپ برلين ص 9 .